جایگزین‌های حبس: جزای نقدی ، زندان، اصلاح، بازپروری

پایان نامه ازدواج سفید

حقوق اجتماعی در معنی خاص از زمرۀ حقوق انسان تلقی می شوند. محرومیت ازآن حقوق می تواند مشکلاتی را در عرصه فعالیت های اجتماعی و اقتصادی انسان بوجود بیاورد.  اصل ۲۰ و ۲۲ قانون اساسی ، به این حقوق پرداخته است. محرومیت های سالب حقوق اجتماعی هم به عنوان مجازات اصلی و هم به عنوان مجازات تتمیمی و تبعی در قانون مجازات اسلامی ازآن یاد شده است که در این قسمت از آن به عنوان ضمانت اجرای کیفری اصلی و به عنوان مجازات جایگزین مجازات حبس بحث می کنیم.

قوانین و مقرراتی وجود دارند که محرومیت از سالب حقوق اجتماعی را به عنوان مجازات اصلی یاد کرده اند که از جمله آنها عبارتند از :

  1. ماده ۲۳ ق.م.ا که از آن به عنوان مجازات بازدارنده یاد می کند.
  2. ماده ۲۵ قانون مبارزه با موادمخدر مصوب ۶۷ (محرومیت موقت و دائم از عضویت در شورای اسلامی)
  3. ماده ۲۰ ق صدور چک ۵۵ و اصلاح ۸۱ (محرومیت از افتتاح حساب)
  4. ماده ۷۱۸ ق.م.ا ۱۳۷۵ (محرومیت از رانندگی)
  5. ماده ۳ قانون مجازات جرائم ن.م (تبدیل مجازات)
  6. ماده ۴۱ قانون وکالت مصوب ۵/۱۳

در خصوص حقوق اجتماعی ماده ۲۶ ق. م. ا بیان می دارد« حقوق اجتماعی موضوع این قانون به شرح زیر است: الف- داوطلب شدن در انتخابات ریاست جمهوری، مجلس خبرگان رهبری، مجلس شورای اسلامی و شوراهای اسلامی شهر و روستا

ب- عضویت در شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام یا هیأت دولت و تصدی معاونت رئیس جمهور

پ- تصدی ریاست قوه قضائیه، دادستانی کل کشور، ریاست دیوان عالی کشور و ریاست دیوان عدالت اداری

ت- انتخاب شدن یا عضویت در انجمنها، شوراها، احزاب و جمعیتها به موجب قانون یا با رأی مردم

ث- عضویت در هیأتهای منصفه و امناء و شوراهای حل اختلاف

ج- اشتغال به عنوان مدیر مسؤول یا سردبیر رسانههای گروهی

چ- استخدام و یا اشتغال در کلیه دستگاههای حکومتی اعم از قوای سه گانه و سازمانها و شرکتهای وابسته به آنها، صدا وسیمای جمهوری اسلامی ایران، نیروهای مسلح و سایر نهادهای تحت نظر رهبری، شهرداریها و مؤسسات مأمور به خدمات عمومی و دستگاههای مستلزم تصریح یا ذکر نام برای شمول قانون بر آنها

ح- اشتغال به عنوان وکیل دادگستری و تصدی دفاتر ثبت اسناد رسمی و ازدواج و طلاق و دفتریاری

خ- انتخاب شدن به سمت قیم، امین، متولی، ناظر یا متصدی موقوفات عام

د- انتخاب شدن به سمت داوری یا کارشناسی در مراجع رسمی

ذ- استفاده از نشانهای دولتی و عناوین افتخاری

ر- تأسیس، اداره یا عضویت در هیأت مدیره شرکتهای دولتی، تعاونی و خصوصی یا ثبت نام تجارتی یا مؤسسه آموزشی، پژوهشی، فرهنگی و علمی

تبصره۱- مستخدمان دستگاههای حکومتی در صورت محرومیت از حقوق اجتماعی، خواه به عنوان مجازات اصلی و خواه مجازات تکمیلی یا تبعی، حسب مورد در مدت مقرر در حکم یا قانون، از خدمت منفصل میشوند.

تبصره ۲- هر کس به عنوان مجازات تبعی از حقوق اجتماعی محروم گردد پس از گذشت مواعد مقرر در ماده(۲۵) این قانون اعاده حیثیت میشود و آثار تبعی محکومیت وی زائل میگردد مگر در مورد بندهای(الف)، (ب) و(پ) این ماده که از حقوق مزبور به طور دائمی محروم می‌شود».