هدف اصلی این برنامه، ارتقاء بهداشت روانی و پیشگیری اولیه از آسیب‌های اجتماعی مانند اعتیاد، خودکشی، بزهکاری و انواع مختلف بی بند و باری هاست. آموزش مهارت‌های زندگی بر عوامل زیربنایی مشترک در بسیاری از زمینه‌های ارتقاء بهداشت روانی و پیشگیری اولیه، تأثیر گذاشته و همین توان و ویژگی آن‌هاست که فضای آموزشی آن را وسیع ساخته و زیربنای هر رویکرد آموزشی به زندگی شده است. اگرچه دانش و کاربرد تخصصی مهارت‌های زندگی در ارتقاء بهداشت روانی و پیشگیری اولیه متفاوت است. ولی مهارت‌های زندگی به صورت عام در همه آن‌ها نقش دارد. بنابراین برنامه آموزش مهارت‌های زندگی برنامه جامعی است که هم برای آموزش دامنه وسیعی از مهارتهای شخصی و اجتماعی طراحی شده و هم پتانسیل بالایی برای پیشگیری از مشکلات و آسیبهای مختلف اجتماعی دارد.
۲- توانمند کردن افراد
برنامه آموزش مهارت‌های زندگی یک رویکرد کل‌نگر برای توانمند کردن افراد جهت شناخت خود، دیگران و محیط دارد. یادگیری مهارت‌ها، تنها نوع یادگیری نیست که اتفاق می‌افتد بلکه افراد، دانش و اطلاعات را بدست می‌آورند و آموزش مهارت‌ها، نگرش‌ها و ارزش‌ها را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. افراد علاوه بر اینکه یاد می‌گیرند مهارت‌های زندگی را در موقعیت‌های واقعی زندگی به‌کار‌گیرند، حقایقی را نیز درباره موقعیت‌های مختلف می‌آموزند.
۳-تحقق تواناییهای بالقوه و انطباق با تغییرات زندگی
این برنامه از طرفی سبب تبدیل دانش و نگرش به توانایی‌های بالفعل شده و از طرف دیگر موجب انطباق افراد با شرایط متغیر زندگی مانند شهری شدن، تغییر در ساختارهای خانوادگی و تکامل طبیعی فرهنگ‌ها گشته و به آنان کمک می‌کند تا با شیوه‌هایی که خانواده و جامعه، مثبت می‌دانند با موقعیت‌های روزمره، مواجه شوند (نیک پرور، ۱۳۸۷).
اهداف آموزش مهارتهای زندگی به طور اخص عبارت است از:
ارائه آموزش متناسب با نیازهای زندگی و شغلی مخاطبان و کمک به بهبود شرایط زیستی آنها
گسترش آگاهیهای اجتماعی، فردی، شغلی و خانوادگی فراگیران در خصوص مسایل زندگی
توانمندسازی مخاطبان به منظور تسهیل در برقراری ارتباط و برخورد مناسب با مسایل زندگی
افزایش توانایی روانی- اجتماعی، ارتقای سطح بهداشت روانی
محافظت از حقوق انسانها
پیشگیری از شکلگیری رفتارهای آسیبرسان
ارتقای سازگاری فرد با دیگران و با محیط زندگی بدون آسیبرساندن به خود و دیگران و رسیدن به حداکثر شادمانی
پیشگیری از آسیبهای اجتماعی مانند سوء مصرف مواد مخدر، خودکشی و بزهکاری و …
کمک به ایجاد احساس تعهد و مسئولیت پذیری در برابر خود، دیگران و در برابر تصمیمها، انتخابهای خود در برابر منابع طبیعی و انسانی محیط اطراف
کمک به شکوفایی توانمندیهای بالقوه و حرکت از ناتوانیها به سوی مهارتهای توانمند و سازنده
توانایی همکاری (مانند توانایی کار مشترک تا رسیدن به هدف مشترک گروهی)
توانایی تصمیمگیری سنجیده در تمام سطوح زندگی بر اساس جمع آوری اطلاعات صحیح، ساماندهی و ارزشیابی و نتیجهگیری از آنها
توانایی مدیریت درگیری با افراد مانند توانایی گریز از برخورد، روشهای میانجیگری در درگیری، مواجهه یادگیری به گونهای که کمترین انرژی را از دست بدهد و بیشترین بهره را از نیروی خلاق خود ببرند.
توانایی اظهار وجود (توانایی بیان روشن، محکم و در عین حال محترمانه عواطف، احساسات، نیازها، علایق و نگرانیها و ترس ها)
توانایی اندیشیدن همراه با استدلال، تفکر انتقادی ارزشیابی انتخابها و تصمیمگیری صحیح و منطقی و مثبت بر اساس آن تفکرات (مرشدی، ۱۳۸۷).
اهمیت مهارت‌های زندگی
در مطالعه‌ای که توسط کلینگمن[۱۲۹] (۱۹۹۸)، انجام گرفت اهمیت مهارت‌های زندگی در زمینه‌هایی مانند برقراری ارتباط صمیمانه، مسائل تحصیلی و شغلی، رفتارهای خودتخریبی، زندگی اجتماعی و بهداشت، اثربخش بود. یکی از مؤلفه‌های اساسی آموزش مهارت‌های زندگی، بحث‌های گروهی است. بحث‌های گروهی موجب می‌شود که دانش‌آموزان استعدادها و توانایی‌های فردی خود را کشف کنند. در ضمن از طریق مشکل‌گشایی گروهی، راه‌حل‌هایی را برای مشکلات زندگی روزمره تجربه می‌کنند. در این روش دانش‌آموزان احساس می‌کنند که مورد پذیرش هم‌سالانشان هستند. از دیگر محاسن بحث‌های گروهی، افزایش توانایی خودرهبری، خودکنترلی، توانایی تصمیم‌گیری، خوداثربخشی، منبع کنترل درونی و شایستگی‌های رفتاری اجتماعی دانش آموزان می‌باشد (میلر و نان[۱۳۰]،۲۰۰۱؛ نقل از صفرزاده، ۱۳۸۲).
پژوهش‌های متعدد نشان داده‌اند که آموزش مهارت‌های زندگی در زمینه‌های ذیل، مؤثر بوده است:
الف: افزایش سلامت روانی و جسمانی:
۱- تقویت اعتماد به نفس و احترام به خود
۲- مقابله با فشارهای محیطی و روانی
۳- کمک به تقویت ارتباط بین‌فردی
۴- افزایش سطح رفتارهای سالم و مفید اجتماعی
ب: پیشگیری از مشکلات روانی، رفتاری و اجتماعی:
۱- کاهش مصرف سیگار و موادمخدر
۲- کاهش اضطراب و افسردگی
۳-کاهش آزار جسمانی دانش‌آموزان در محیط مدرسه و خانه
۴-کاهش تمایلات و افکار خودکشی‌گرایانه
۵-کاهش افت تحصیلی (طارمیان، ۱۳۷۸).
پژوهش‌های متعدد نشان داده‌اند که خودآگاهی، عزت نفس و اعتماد به نفس شاخص‌های اساسی توانمندی‌ها و ضعف‌های هر انسانی هستند (۱۹۹۴)، این سه ویژگی فرد را قادر می‌سازند که فرصت‌های زندگی‌اش را مغتنم شمرده، برای مقابله با خطرات احتمالی آماده باشد، به خانواده و جامعه‌اش بیندیشد و نگران مشکلاتی که در اطرافش وجود دارد باشد و به چاره اندیشی بپردازد. مهارت‌های زندگی به عنوان واسطه‌های ارتقای سه ویژگی فوق الذکر در آدم‌ها می‌توانند فرد و جامعه را در راه رسیدن به اهداف فوق کمک نمایند (فتی و همکاران، ۱۳۸۵).
ابعاد مهارت‌های زندگی

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.