(موسایجر و رادوان[55]،1995) شیوع چاقی را در دانشجویان دختر امارات عربی متحده را کمی بیش از میزان قبلی یعنی 8/9 درصد گزارش نمودند. مشابه این میزان 10 درصد در کشور اسپانیا در جمعیت 18 تا 25 سال به دست آمد. )سوری جور[56]، 2004(
در مطالعه جمعیت بحرین و کویت 32 درصد زنان و 25 درصد مردان چاق بودند. در مطاللعه انجام شده در هنگ کنگ 8/28 درصد کل جمعیت بررسی شده اضافه وزن داشتند و 4/3 درصد چاق بودند که اضافه وزن و چاقی مردان به ترتیب 5/30 و 2/3 درصد و در زمان 1/22 و 3/3 درصد بوده است. بنابراین ملاحظه می شود که فراوانی چاقی و اضافه وزن در مطالعه حاضر بیش از دو مطالعه فوق است. در فلسطین 9/65 درصد زنان و 7/48 درصد مردان و در ناحیه موریکا اسپانیا 4/61 درصد کل جمعیت اضافه وزن داشتند و شاخص توده بدنی 7/23 درصد زنان و 3/17 درصد مردان بیشتر یا مساوی بود. در آفریقای جنوبی نیز 2/92 درصد مردان و 6/56 درصد زنان دچار چاقی بودند که میزان چاقی افراد در مطالعه های فوق بیش از آمار این مطالعه است.
در پی همکاری سیستم های پیچیده و ساز و کارهای شیمیایی موجود در بدن انسان، تعادل بین انرژی دریافتی و انرژی مصرفی حفظ می شود. بر هم خوردن این تعادل با بروز چاقی یا لاغری همراه است. امروزه شیوع چاقی در کشورهای پیشرفته و در حال پیشرفت با روند چشمگیری رو به افزایش است (2-4) به طوری که برخی از مجامع جهانی از آن به عنوان یک اپیدمی یاد میکنند. این مجامعی بیان کرده اند که تا کنون در پیشگیری از چاقی موفقیت های لازم کسب نشده و اقدامات بیشتری لازم است . برآورد شده که حدود 2/1 بیلیون نفر از کل جمعیت دنیا اضافه وزن دارند.
2-7- جمع بندی پیشینه
با توجه به تحقیقات انجام شده می توان گفت که گروه درمانی یکی از عواملی است که نقش موثری در بهبودتصویر بدن و افزایشعزت نفس افراد چاق دارد.به طوری که درمان های شناختی – رفتاری باعث می شوند فرد دیدی مثبت نسبت به خود و اطرافش داشته باشد و به سوی عزت نفس بالا تر سوق پیدا کند.تحقیقات انجام شده نشان دادند که گروه درمانی شناختی در افراد با توده بدنی بالای 25 تاثیر گذار تر است . این تحقیق بر روی زنان عاملی بر تقویت عزت نفس و بهبود تصویر بدن آنها شد .
فصل سوم
روش تحقیق
3-1- مقدمه
در این فصل پس از بررسی طرح و روش پژوهش، به جامعه و نمونه ی مورد بررسی در این مطالعه پرداخته می شود. در ادامه روش اجرا توضیح داده خواهد شد و با توضیح در مورد ابزارهای پژوهش و روش آماری به کار گرفته شده در این مطالعه، این فصل به اتمام می رسد.
3-2- روش تحقیق
اين تحقيق درچارچوب روش تحقيق ايي انجام شده است که هدف از آن تعيين رابطه عزت نفس و تصویر بدنی درزنان با اضافه وزن مقيم امارات می باشد. متغیر مستقل ( گروه درمانی شناختی و رژیم درمانی ) تحقیق می باشد و متغیرهای وابسته (عزت نفس و تصویر بدن و وزن) هستند. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی است.
طرح پژوهش در این مطالعه ، مقایسه ای با پیش آزمون و پس آزمون میباشد.
متغیرهای تحقیق :
متغییر مستقلگروه درمانی شناختی – رفتاری و رژیم درمانی
متغییر وابستهعزت نفس و تصویر بدنی و وزن
3-3- جامعه آماری
جامعه اماری پژوهش حاضرشامل مادران ايرانی مقيم امارات با توده بدنی بالای 25 که در سال تحصیلی 92-93فرزندانشان در مدارس ايرانی مشغول به تحصيلبودند.
3-4- نمونه آماری و روش نمونه گیری
دراينكارآزمايي باليني پس از ارایه اطلاعیه در بین اولیا 3500دانش آموز ایرانی مقیم امارات ازبين110 مادر تماس گیرنده درشهردبی و شارجه و عجمان ، تعداد 52 نفر جهت ملاقات حضوری و ارزیابی های نهایی مراجعه نمودند و در نهایت تعداد 18 نفر ملاک های ورود به مطالعه را داشتند. از میان این 18 نفر، 16 نفر به صورت تصادفی انتخاب و در هر گروه 8 نفر به تصادف جایگزین شدند 8 نفر از آنها در دو گروه ترکیب شناخت درمانی گروهی با رژیم درمانی ( گروه درمان ترکیبی) و8 نفر در گروه رژیم درمانی گمارش شدند.
معیارهای ورود به تحقیق عبارتند از: BMI برابر یا بزرگ تر از 30، سن حداقل 18 سال، تحصیلات حداقل دیپلم، دریافت نکردن همزمان روان درمانی با یک برنامه دیگر کاهش وزن
معیارهای خروج از تحقیق عبارتند از: بارداری یا برنامه ریزی برای بارداری، یائسگی، دریافت کردن داروهای روانگردان یا متاثر کننده وزن. اختلالات محور I شامل افسردگی اساسی، اختلالات سایکوتیک و اختلالات تغذیه ای اختلالات محور II اختلالات شخصیتی کلاستر A و B و عقب ماندگی ذهنی، اختلالات محور III به نوعی که در ابتلای فرد به چاقی یا در روند درمان او موثر باشند مانند اختلالات هورمونی. مشکلات محور IV به نوعی که در روند ابتلای فرد به چاقی یا درمان او موثر باشند مانند مشکلات اقتصادی در دسترسی به تغذیه مناسب.
به منظوراجراي جلسات مداخله،ابتدابراي هريك ازافرادجلسه اي انفرادي جهت مصاحبه تكميلي ومطرح كردن اهداف درماني ترتيب داده شد . پس ازانجام مصاحبه وبحث درباره مفيدبودن ولزوم شركت آنان درگروه درماني وبه توافق رسيدن جهت شركت درگروه،قراردادكتبي درماني به منزله تعهدشركت درتمامي جلسات نوشته شد . درهرجلسه،ابتداهدف ازتشكيل جلسه،سپس موضوعات مربوط به آن جلسه مطرح شدواعضاي گروه،باتفكر،بحث وتبادل نظربه بررسي مطالب می پردازند . همچنين به سؤالات مراجعين پاسخ داده مي شد. درپايان هرجلسه،مطالب جمع بندي ش
ده است وتكليفي براي جلسه بعدبه صورت تايپ شده به اعضاارائه شد .
3-5- روش اجرا
ابتدا پس از انجام مطالعات مقدماتی، راهنمای گروه درمانی چاقی تدوین شد. سپس با توجه به آن برنامه زمانبندی جهت اجرا در نظر گرفته شد . در اولین گام، یک غربالگری اولیه از میان پرونده ی تمام مادران تماس گیرندگان انجام گرفت و فهرستی از 168 نفر آزمودنی تهیه شد . سپس با این افراد تماس گرفته شد و تعداد 52 نفر تمایل خود را برای شرکت در این مطالعه اعلام کردند. در غربالگری نهایی تمام ملاک های ورود و خروج لحاظ شد و از افراد حایز این شرایط تعداد 16 نفر به صورت تصادفی انتخاب شدند که در دو گروه 8 نفره ترکیب شناخت درمانی گروهی و رژیم درمانی ( گروه درمان ترکیبی) و رژیم درمانی به صورت تصادفی گمارش شدند. هر 16 آزمودنی، قبل از دریافت هر گونه مداخله ای ، تمایل خود را برای شرکت در این پژوهش ، طی امضا فرم رضایت آگاهانه اعلام کردند. سپس اعضای هر دو گروه مورد وزن کشی قرار گرفتند و پرسش نامه عزت نفس وپرسش نامه سبک زندگی مبتنی بر بهبود تصویر بدن به آنها ارایه شد. مداخله شناخت درمانی گروهی به گروه درمان ترکیبی ارایه شد و از جلسه چهارم مداخله گروهی هر دو گروه، تحت مداخله رژیمی در 10 جلسه و هر هفته یکبار قرار گرفتند. پس از اتمام مداخله آزمودنی های حاضر در مطالعه مجدد مورد وزن کشی قرار گرفتند و پرسش نامه عزت نفس وپرسش نامه سبک زندگی مبتنی بر بهبود تصویر بدن را نیز تکمیل نمودند. در خاتمه نتایج مورد تحلیل آماری و بحث و نتیجه گیری قرار گرفت.
3-6- محتوای جلسات
برنامه شناختی رفتاری کاهش وزن بک10 جلسه به طول می انجامد. فرمتی که برای این برنامه تدوین شده یک فرمت گروهی است که برای یک جلسه درمانی 2 ساعته و تدوین شده است. اعضای گروه درمانی 8 نفراست. همه اعضای گروه درمانی این پژوهش با جنسیت خانم و مطابق معیارهای ورود و خروج غربال شده اند.
در این برنامه آزمودنی ها، مهارتهای مهمی که آنها را برای دریافت یک رژیم غذایی موفق مهیا می کند، می آموزند. آنها ، طی دو هفته اول این برنامه، هیچ گونه برنامه رژیمی دریافت نکرده و لازم است در طول چهار هفته ابتدایی این برنامه، مهارتهای مناسب را آموخته و از نظر روانی آمادگی کافی برای دریافت رژیم غذایی را به دست بیاورند.
هر جلسه با یک صورت جلسه آغاز شد و نهایتا با ارایه تکلیف و دریافت بازخورد به پایان رسد. رئوس کلی هر جلسه در جدول 3-1 آمده است. راهنمای درمانی شناخت درمانی گروهی نیز به پیوست شماره 3 قابل مطالعه است. در هر جلسه تکلیف خانگی ارایه شد و آزمودنی ها لازم است که هر شب به هر تکلیفی که لازم است انجام دهند، رسیدگی کنند و در جلسه بعدی آن را به گروه ارایه نمایند و مشکلات و موانع خود در اجرای دقیق تکالیف را در گروه مطرح نمایند.
از کارتهای پاسخ دهی به منظور بالا نگهداشتن سطح انگیزه و یادآوری نکات و مهارتهای آموخته شده استفاده می شود. آزمودنی ها نیز می توانند برای ثبت افکار مخرب و بالا نگه داشتن سطح انگیزه خود کارت های پاسخ دهی ایجاد کنند.
افکار مخرب در هر جلسه مورد بررسی قرار می گیرد. به همین منظور مثال هایی مرتبط از افکار مخرب و ما به ازای آن پاسخ های سودمند که به موضوع جلسه ارتباط دارند ارایه می شود.
بازخورد آخرین فرایند هر جلسه گروهی است. بازخورد به صورت کتبی دریافت می شود. فرا خواندن بازخورد به صورت شفاهی هم مانعی ندارد.
جدول 3-1 رئوس کلی جلسات

جلسه راهبردها
ملاقات انفرادی اولیه پیش از جلسه گروهی