فصل سوم
روش تحقیق
۳-۱- روش تحقیق
در انجام دادن پژوهش، به منظور کسب شناخت، باید مجموعه ای از گزاره ها (فرضیه یا سوالهای تحقیق) را تدوین کرد، سپس آنها را مورد آزمون قرار داد یا پاسخ آنها را فراهم آورد. این امر، فرایند پژوهش را هدایت کرده و پژوهشگر را در بدست آوردن شناخت یاری می دهد. بر این اساس، روش تحقیق وسیله یا طریقه تعیین این امر است که چگونه یک گزاره تحقیق مورد تأیید قرار می گیرد. به عبارت دیگر، روش تحقیق چارچوب عملیات یا اقدامات جستجوگرانه برای تحقق هدف پژوهش، جهت آزمون فرضیه یا پاسخ دادن به سوالهای تحقیق را فراهم می آورد (سرمد ودیگران ۲۲:۱۳۸۲). روش به چارچوب عملیاتی یا اقدامات جستجوگرانه اشاره دارد. یعنی روش را نمی توان ابزار کار پژوهشگر دانست بلکه روش تنها تعیین کننده چارچوب کار تحقیقی است.
روشهای کمی در کل با شمارش و اندازه گیری جنبه هایی از زندگی اجتماعی سروکار دارند؛ درحالیکه روشهای کیفی بیشتر با تولید توصیف های استدلالی و کشف معناها و تغییرهای کنشگران اجتماعی سروکار دارند (بلیکی، ۳۰۱:۱۳۸۴). مقصود پژوهشگران از روشهای کمی عبارت است از آزمایشهای تصادفی سازی شده، شبه آزمایش، آزمون های عینی قلم و کاغذی، تحلیل های آماری چند متغیری، پیمایش های نمونه ای، و از این قبیل. در مقابل، روشهای کیفی شامل قوم نگاری مطالعات موردی، مصاحبه های ژرف و مشاهده مشارکتی اند ( Cook and Leichardt به نقل از بلیکی ۳۰۲:۱۳۸۴).
پژوهشگری که روشهای تحقیق کمی را بر می گزیند، بطور ضمنی پارادایم اثباتگرایی را مبنای پی بردن به موقعیت نامعین (مسئله تحقیق) قرا می دهد. در این روشها مفروضه پژوهشگر آن است که می توان درباره پدیده های مورد مطالعه بطور عینی و بدون هیچ گونه اریبی به شناخت لازم دست یافت. وانگهی در این دیدگاه، مفروضه دیگر پژوهشگر آن است که با صورت بندی فرضیه ها یا سوالهای تحقیق و استفاده از روشهای تحقیق توصیفی یا آزمایشی در شرایط کنترل شده می توان به شناخت لازم درباره پدیده های مورد مطالعه نائل آمد (بازرگان هرندی، ۱۳۸۷: ۲۰).
منظور از اصطلاح تحقیق کیفی، هرگونه تحقیقی است که به تولید یافته‌هایی می‌پردازد که از طریق روش‌های آماری یا سایر روش‌های کمّی‌سازی دسترسی‌پذیر نیست. روش‌های کیفی را می‌توان برای کشف حوزه‌های اساسی و بنیادی به کار برد که درباره آنها اطلاعات اندکی وجود دارد، یا اینکه هدف، کسب اطلاعات تازه و بدیع است. از این گذشته، روش‌های تحقیق کیفی را می‌توان برای کسب اطلاعات دقیق و جزئی درباره پدیده‌هایی مانند احساسات و فرایندهای تفکر به کار برد که فهم، یادگیری و کسب اطلاعات درباره آنها از طریق روش‌های مرسوم تحقیق، دشوار است. تحقیق کیفی، افراد را بیشتر به عنوان موجوداتی خلاق، پویا و فعال مورد بررسی قرار می‌دهد و روابط اجتماعی را بیشتر به عنوان کنش‌های اراده‌جویانه تلقی می کند. مؤلفه اصلی در تحقیق کیفی داده‌هایی است که از منابع گوناگونی مانند مصاحبه‌ها، مشاهده‌ها، اسناد و مدارک و فیلم‌ها گردآوری شده است (ایمان، ۱۳۸۹: ۲۹).
ماهیت خلاق، انعطاف پذیر و بدون محدودیت تحقیق کیفی به محقق اجازه نمی دهد که در گردآوری و تفسیر داده ها با همان دقتی که در تحقیق کمی به کار می برد عمل کند. در تحقیق کیفی، قواعد چندان مشخصی برای تعیین نحوه اجرای مناسب و مطلوب آن و تفسیر داده ها وجود ندارد. کتابهای مربوط به روش شناسی کیفی غالباً تحقیق کیفی را یک هنر یا نوعی جهت گیری فکری می دانند و اشاره می کنند که بهترین راه فراگرفتن نحوه های متعدد اجرای آن همان پرداختن به چندین تحقیق کیفی متفاوت است (ببی، ۶۲۴:۱۳۸۸). اما استفاده از روشهای تحقیق کیفی به تنهایی نیز نمیتواند واقعیت پدیده های مربوط به جامعه، از جمله رفتارهای اجتماعی و امثال آن، را آشکار کند. زیرا این روشها فقط به مطالعه جنبه های غیر کمی پدیده ها می پردازند. بنابراین برای پی بردن به مسائل اجتماعی و درک واقعیت پدیده ها، استفاده از هر دو روش تحقیق کمی و کیفی ضرورت دارد.
روش تحقیق ترکیبی چنان است که با انتخاب روشهای تحقیق کمی و کیفی مناسب و ترکیب مطلوب آنها حاصل میشود. بطوریکه میان هدف تحقیق، شیوه گرداوری داده ها و تحلیل آنها، برای پاسخ دادن به سوالات تحقیق، سازگاری لازم برقرار می گردد. در این صورت علاوه بر منظور داشتن ابعاد اندازه پذیر پدیده های مورد مطالعه، سایر ابعاد این پدیده ها نیز مورد توجه قرار می گیرد (بازرگان هرندی، ۱۳۸۷: ۲۲).
همانطور که پیش تر اشاره شد، روش به چارچوب عملیاتی یا اقدامات جستجوگرانه اشاره دارد. یعنی روش را نمی توان ابزار کار پژوهشگر دانست بلکه روش تنها تعیین کننده چارچوب کار تحقیقی است. اما ابزارهایی که مورد استفاده محقق قرار میگیرند تکنیک نامیده می شوند.
بخش نظری و تئوریک این پژوهش با استفاده از مرور ادبیات روایی[۶] انجام شده است. در چارچوب این روش، مراجعه به کتب و مقالات و پژوهش های فارسی و لاتین پیرامون ابعاد اجتماعی و فرهنگی موبایل و همچنین مروری بر نشریات و آرشیو الکترونیکی سایت های اینترنتی انجام شد. در بخش تجربی پژوهش نیز، این مطالعه به دو شیوه پژوهش کیفی با استفاده از تکنیک مصاحبه عمیق و نیز مراجعه به اسناد و نیز روش کمی پیمایشی با استفاده از ابزار پرسشنامه به اجرا درآمد.
این پژوهش با توجه به موضوع و شرایط خاص آن، در زمره پژوهش های مقطعی محسوب می شود چرا که یک زمان خاص (وضعیت سال ۱۳۹۲) را م

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت abisho.ir مراجعه نمایید.

ورد مطالعه قرار داده است. این پژوهش از نظر سطح تحقیق پژوهشی توصیفی،تبیینی است.
۳-۱-۱- پیمایش
در بررسی های اقتصادی و اجتماعی آنگاه که بررسی تمامی افراد یا موضوعات مورد مطالعه امکان پذیر نیست، تحقیق از طریق بررسی با نمونه گیری صورت می گیرد؛ به این معنی که تعدادی از کل جمعیت برگزیده می شود و حاصل مطالعه بر آن تعمیم می یابد. بطور مصطلح پیمایش یکی از روش های تحقیق اجتماعی است که در آن اعضای جامعه آماری به پرسش هایی در مورد موضوع مورد مطالعه تحقیق، پاسخ می دهند. آنها این کار را یا از طریق پرسشنامه ای که در اختیار آنها قرار می گیرد و یا شفاهاً از طریق مصاحبه انجام می دهند. لذا روش تحقیق پیمایشی از روش های کمی است نه کیفی. به عقیده برخی از جامعه شناسان، پیمایش بهترین شیوه روش تحقیق جامعه شناسانه است (بیرو، ۱۳۸۰: ۴۱۳). با توجه به موضوع، استفاده از روش پیمایشی بمنظور بررسی فرضیه های مطرح شده و دستیابی به اطلاعاتی درباره جنبه ها و مصارف مختلف پیام کوتاه، تاثیر متغیرهایی چون جنسیت، تحصیلات، پایگاه اجتماعی و اقتصادی، مقاصد استفاده و تاحدی سنجش آثار و پیامدهای استفاده از پیامک کاملاً ضروری و مثمرثمر خواهد بود. اولین قدم در تحقیق تبیینی، مشخص کردن این امر است که در پی علل هستیم یا نتایج . قدم دوم تعیین چیزی است که در پی علل یا نتایج آن هستیم. قدم بعدی تهیه فهرستی از علل یا نتایج احتمالی و سپس گرداوری داده های مربوط است که از مطالع تحقیقات پیشین، داده ها، تصورات و حدسیات خودمان و گفتگو با افراد مطلع بدست می آید (پیشین، ۳۹).
۳-۱-۱-۱- پرسشنامه
پرسشنامه مجموعه ای از سوالات کتبی و غالبا مبتنی بر گزینه های مشخص است که پاسخ دهنده جوابهای خود را بر آن درج می کند. پرسشنامه یکی از ابزارها و تکنیکهای رایج تحقیق و روشی برای کسب داده های تحقیق است . پاسخهای بدست آمده، داده مورد نیاز پژوهشگر را تشکیل می دهد. از طریق سوالات پرسشنامه می توان دانش ، علایق ، نگرش و عقاید فرد را مورد ارزیابی قرار داد. «مطرح کردن یک سری پرسش برای مجموعه ای از پاسخگویان، که غالبا معرف یک جمعیت وسیعترند، درباره وضعیت اجتماعی ، شغلی ، و خانوادگی شان، درباره عقاید و ایستارهایشان راجع به مسایل انسانی ، دنیوی و معنوی ، درباره انتظاراتشان ، سطح معرفت یا آگاهی شان در مورد یک حادثه یا یک مسئله و یا کلا درباره هر نکته ای که اطلاع از آن برای محقق جالب است» ( کیوی،۲۰۰،۱۳۸۷). هدف هایی که این روش برای آنها مناسب است :
– شناخت یک جمعیت : وضعیت و شیوه های زندگی اش ، رفتارهایش ، ارزش ها و عقایدش
–   تحلیل یک پدیده اجتماعی که تصور می شود بر پایه اطلاعاتی که از افراد جمعیت مورد نظر به دست می آید بهتر شناخته می شود.
–   بطور کلی ، در مواردی که لازم است از تعداد زیادی افراد پرسش شود آنجا که مسئله معرف بودن مطرح باشد (کیوی، ۱۳۸۷: ۲۰).
۳-۱-۱-۲- آزمون مقدماتی پرسشنامه

 

عکس مرتبط با اقتصاد

 

 

    1.  مرحله اول : تدوین پرسش ها: گویه های پرسشنامه از راه های مختلفی به دست می آیند. پاره ای از آنها از پرسشنامه های پیشین برگرفته می شوند و پاره ای دیگر را باید برای تحقیقی خاص ابداع کرد. مضمون مرحله اول آزمون مقدماتی تعیین نحوه جمله بندی هر پرسش ، ارزیابی تعبیر پاسخگویان از معنی پرسش و بررسی این نکته است که دامنه پاسخ ها کافی است یا نه. علاوه بر پرسش های جدید که مستلزم پیش آزمون عمیقی است پرسش های قبلاَ به کار رفته (و آزموده ) هم باید ارزیابی گردند. چه بسا پرسشی که در یک زمینه کارایی داشته ، برای نمونه خاص شما مناسب نباشد» (دواس، ۱۳۸۷: ۱۰۶).در این مرحله فقط تعداد محدودی از پرسش ها را می توان در این مرحله به آزمون کشید. در این پژوهش جهت تدوین پرسشها، علاوه بر استفاده از پرسشها و گویه های تحقیقات پیشین، طی مصاحبه های باز و اکتشافی، گویه ها و پرسشهای جدید طراحی شدند.

 

    1.  مرحله دوم : تهیه پرسشنامه: با به اجرا گذاشتن یک پرسشنامه کامل که طویل تر از پرسشنامه نهایی است میتوان به ارزیابی دقیق تر گویه های منفرد و کل پرسشنامه پرداخت. دراین مرحله از نظر کارشناسان و مصاحبه گران برای اصلاح پرسشنامه سود جستیم. این مرحله به مانند شبیه سازی پرسشنامه می باشد.

 

  1. مرحله سوم : آزمون مقدماتی: « با استفاده از اطلاعات حاصله از مرحله دوم هر جا که اقتضا کند در مورد پرسشها تجدید نظر کرده ، پرسشنامه را کوتاه می کنیم و پرسش ها را مجدداَ مرتب کرده ، مواردی را که لازم است پرشی از روی پرسش های مشروط انجام گیرد قطعی می کنیم. همچنین باید دقت کنیم آرایش نهایی پرسشنامه به گونه ای باشد که نکته ابهامی برای مصاحبه گران و پاسخ گویان باقی نماند»( دواس،۱۰۶:۱۳۸۷). که در این خصوص با انجام آزمون مقدماتی در میان ۵۰ نفر از دانشجویان نمونه ، سعی در اصلاح پرسشنامه و بدست آوردن بهترین سوالات و گویه ها که ما را به هدف مورد نظر در پژوهش برساند، نمودیم.

 

۳-۱-۲- مصاحبه:
آلن بیرو در کتاب «فرهنگ علوم اجتماعی» بیان میدارد: «مصاحبه یکی از صورتهای بررسی اجتماعی است که شامل مبادله ای شفاهی یا گفتگویی در جهت هدفی معین بین یک بررسی کننده با یک یا چند نفر به منظور کسب اطلاعات یا آگاهی هایی چند در زمینه امور، رفتار، عقاید و یا باورهایی که پاسخگوی هدف معینی هستند و مدیر تحقیق با توجه به فرضیه های پژوهشی خود تعیین کرده است» (بیرو،۱۳۷۰: ۱۹۲) . مصاحبه روشی است در جهت کسب اطلاعات عینی،که محقق با توسل به این روش از پاسخگو در خصوص نوع رفتار او با سایرین ، اطلاعاتی بدست می آورد و این اطلاعات به محقق در جهت کشف زمینه های کنش افراد در موقعیتهای مختلف یاری می رساند. در واقع مصاحبه ابزاری است در جهت شناخت علل عمقی رفتار و عقاید که در ورای کمیات و امور عینی و ظاهری قرار دارد که با دقت و توجه خاصی علل پیدایی پدیده ها را که غایت علم شناخت و هدف عالی دانشمند اجتماعی است ، محقق می سازد (ساروخانی،۱۳۸۵: ۲۱۲).
صاحب نظران مراحل ششگانه ای را برای بکار بستن مصاحبه در نظر گرفته اند که با توجه اهمیت  این مراحل ضمن ذکر مراحل مذکور توضیحات مختصری نیز در باب هر کدام از آنها داده می شود. آن مراحل عبارتند از:
مرحله اول: تبیین هدف مصاحبه
«اولین مرحله در تحقیق که از مصاحبه برای جمع آوری اطلاعات استفاده شده تبیین هدف تحقیق است. هدف تحقیق ماهیت مصاحبه را مشخص خواهد نمود زیرا اهداف متفاوت، تعیین کننده سطوح مختلف انسجام و سازماندهی در مصاحبه، انواع سئوالات مصاحبه و مهارت مصاحبه کننده است» (گال ،۱۳۸۶ : ۵۲۴ ). محقق در مر حله اول می بایست اهداف تحقیق را بصورت شفاف و روشن و واقع بینانه تبیین و ترسیم نماید تا بر اساس آن اهداف بتواند از متناسب ترین نوع مصاحبه برای رسیدن به اهداف خویش  بهره مند گردد و هر اندازه این اهداف برای محقق روشن تر شود به همان اندازه موفقیت او را در کسب نتیجه تضمین خواهد نمود که در این تحقیق، اهداف مصاحبه همانگونه که در فصل آغازین بیان شد بررسی فرصت ها، تهدید ها، کارکردها و پیامدهای پیامک در بین جوانان و از نظرگاه خود جوانان می باشد.
مرحله دوم: انتخاب نمونه
در این مرحله مصاحبه گر می بایست بر مبنای یکی از فنون نمونه گیری جامعه آماری خویش را انتخاب کرده و متناسب با جامعه آماری خویش و با عطف نظر به هدف تحقیق می تواند از مصاحبه انفرادی و یا مصاحبه گروهی استفاده نماید که توضیحات تکمیلی در بخش نمونه گیری ارائه شده است.
مرحله سوم : طراحی شکل و ساختار نمونه
با عنایت به اینکه مصاحبه های کمّی و کیفی در تحقیقات اجتماعی دارای تفاوت هایی می باشند، به همین جهت طراحی شکل و ساختار مصاحبه در این دو گونه تحقیق ذکر شده نیز بالاجبار متفاوت خواهد بود. بعنوان مثال «در تحقیقات کمی مصاحبه عموماً منسجم و سازماندهی شده است که همه پاسخ دهندگان در معرض تجارب یکسان قرار می گیرند بنابراین، مطالب آغازین سئوالات مصاحبه و اختیارات نهایی مصاحبه گر باید بدقت از قبل مشخص شده باشد، اطمینان حاصل شود که داده های بدست آمده از افراد می تواند به طور معناداری مقایسه شود. اما در تحقیقات کیفی، مصاحبه از نظر شکل و ساختار کاملاً منسجم و سازمان یافته نیست، این بدین منظور است که هدف محقق کمک نمودن به مصاحبه شوندگان است که دیدگاههای خودشان رادر مورد موضوع، با داده ها و عبارات خودشان ابراز کنند» (گال،۱۳۸۶ : ۵۲۹ ).
مرحله چهارم: تدوین سئوالات
اینکه سئوالات باید قبل از انجام مصاحبه یا در خلال انجام آن تدوین شود اساساً بستگی به نوع مصاحبه دارد. مصاحبه بدون سازمان در تحقیقات کمی، مصاحبه به شیوه گفتگوهای غیر رسمی در تحقیقات کیفی از انواعی هستند که سئوالات آنها در همان زمان انجام مصاحبه تدوین می یابد. این سئوالات بر مبنای طرح کلی تحقیق و اطلاعات مصاحبه گر از ویژگیهای پاسخ دهندگان از قبیل میزان تحرک و پر حرفی مصاحبه شونده و تواناییهای هوشی وی تدوین می شود (گال، ۱۳۸۶: ۵۳۷).
مرحله پنجم: انجام مصاحبه مقدماتی
انجام مصاحبه های مقدماتی از اهمیت بالایی برخوردار است و می تواند از امکان سوءگیری داده های مصاحبه جلوگیری بنماید.« مصاحبه اکتشافی، چشم اندازهای تازه ای در پیش روی محقق باز می کند. به نحوی که ابعاد تازه ای از پدیده را کشف کرده و فرصت و میدان دید محقق را در خواندن متون وسعت می بخشد و یا آن را تصحیح می کند . مهمترین جنبه مصاحبه «نگرش پذیرش» است. این به معنی این است که اطلاعاتی را که فرد یا جامعه مورد تحقیق به پژوهشگر می دهد، ارزشمند و مفید تلقی می شود. همچنین مصاحبه می تواند «اطلاعات» بسیار بیشتری به محقق بدهد، درحالیکه در سایر روشها تا این اندازه اطلاعات عمیق بدست نمی آید. در مصاحبه اکتشافی، جنبه هایی از پدیده موضوع تحقیق که پیش از این به فکر محقق نمی افتاد، کشف می شود. به این دلیل، مصاحبه باید به شیوه ای راحت و انعطاف پذیر صورت گیرد و از طرح پرسشهای زیاد و دقیق خودداری شود .
مرحله ششم : انجام مصاحبه
تمام مراحل پیشین صورت گرفته صرفاً به خاطر اجرای خوب این مرحله (مصاحبه) انجام می پذیرد. از آنجا که روش کیفی امکان مطالعه عمقی، ژرف نگر و پی بردن به ابعاد ذهنی پدیده های اجتماعی را ممکن میسازد؛ بمنظور بررسی سوالهای مطرح شده در فصل ابتدایی و شناخت رفتار جوانان در ارتباط با سرویس پیام کوتاه و تاثیر و تاثرات متقابل در زندگی روزمره و تعاملات اجتماعی شان و نیز آثار پیامک بر استقلال یابی و میزان فردگرایی ایشان از
تکنیک مصاحبه عمیق جهت شناخت و توصیف آن بهره مند شدیم.
توصیف خوب اهمیت زیادی دارد. چنین توصیفی پایه و اساس نظریه معتبر است. اگر چیزی را کاملا و با دقت توصیف نکرده باشیم تلاشمان برای تبیین آن به بیراهه می کشد. می توان بصورت گزاره توصیفی گفت که بعد از انقلاب صنعتی خانواده ها کوچکتر می شوند و سپس در پی تبیین آن برامد. اما اگر خانواده ها در واقع کوچکتر نمی شوند تبیین ما هم غلط خواهد بود و هم بی معنی. وانگهی توصیف خوب می تواند برانگیزنده تبیین و تحقیق باشد. توصیف ها می توانند معماها و مسائلی را که مستلزم راه حل اند برجسته کنند و پایه و اساسی برای نظریه پردازی فراهم آورند. گذشته از این، تحقیق توصیفی در برجسته ساختن وجود مسائل اجتماعی و دامنه آنها نقش کلیدی دارد و می تواند برانگیزنده اقدامات اجتماعی باشد (دواس،۱۳۸۷: ۳۳).
۳-۲- اخلاق پژوهشی
مباحث مربوط به مسائل اخلاقی در پژوهش بر سه اصل مهم استوارند: حق حریم شخصی ، رضایت آگاهانه و رازداری» (سادمن،۱۳۸۷ :۱۲). در ارتباط با حریم شخصی می توان گفت که افراد حق دارند تصمیم بگیرند اطلاعات خود را تحت چه شرایطی و در اختیار چه کسانی قرار دهند چراکه اولویت با حفظ حریم شخصی است. در ارتباط با رضایت آگاهانه باید به پاسخگویان اطلاعات کافی در مورد موضوع سوالها و کاربردهای اطلاعات اخذ شده، داده شود تا آسان بتوانند در مورد اینکه افشای این اطلاعات عواقب ناخوشایندی را برای آنان در برخواهد داشت یا خیر، قضاوت کنند. در ارتباط با اصل رازداری ، از دلایل آشکار ضرورت رعایت اصل رازداری در مصاحبه های پیمایشی ، غلبه بر شباهت ذاتی است که بین مصاحبه های پژوهشی و گفتگو با غریبه هاست که هنجار حاکم بر آنها محرمانه نبودن اطلاعات است (سادمن،۱۳۸۷ :۱۳).
اولین قضاوت درباره پرسشگر با قیافه ظاهری او شروع می شود که نمی بایست با انتظارات و ارزشهای پاسخگو مغایرت داشته باشد. لذا با درنظرگیری این نکته سعی نمودیم وضع ظاهری و لباس خود را و نیز سبک گفتار و لحن صحبتهایمان را تا حد ممکن با شرایط خاص نمونه های مورد مطالعه وفق دهیم .
مرحله بعد ایجاد انگیزه در پاسخگو برای مصاحبه و ارائه اطلاعات است، که جهت انجام این امر با معرفی خود و اینکه از کدام دانشگاه به آنان مراجعه نموده ایم ، توصیف اهمیت تحقیق و مهم نشان دادن مشارکت و نیز مفید نشان دادن پاسخ های مصاحبه شونده در ابتدای امر ، سعی در ارزشمند جلوه دادن مصاحبه و علاقمند کردن وی به امر مشارکت نمودیم. سپس با اطمینان بخشی از محرمانه بودن مصاحبه و غیررسمی و دوستانه نمودن فضای مصاحبه به بهانه قدمزنی جهت یافتن مکان مناسب ، سعی در جلب اعتماد آنان و گذر از موانع از ذهنی شان نمودیم.
در طول کار این نکته را مدنظر داشتیم که مصاحبه باید در وقتی انجام شود که پاسخگو با طیب خاطر بتواند در مصاحبه شرکت کند، که این امر را با در نظرگیری این نکته که پاسخگو بتواند خود را بر روی سوالات متمرکز کند و حواسش در پی کارهای ضروری دیگر نباشد و ما نیز بتوانیم با پاسخگو تنها باشیم تا شخص دیگری به طور مستقیم یا غیرمستقیم در مصاحبه شرکت نکند به انجام رساندیم. در نظر گیری این نکته سبب شد که چند نمونه از مصاحبه هایمان بصورت دو مرحله ای و با انقطاع زمانی یک تا دوساعته (ادای نماز ، شرکت در کلاس و … ) جهت بازگشت به شرایط مطلوب مصاحبه انجام شود که آنطور که پیش بینی می شد سبب پیگیری علاقمندانه و جدی گرفتن بیش از پیش توسط مصاحبه شوندگان گردید.
۳-۳- قابلیت اعتماد[۷]:
قابلیت اعتماد که گاهی اوقات مترادف با اصطلاح پایایی ، ثبات، همسانی، قابلیت پیش بینی، دقت یا صحت به کار می رود عبارت است از اینکه آیا هر روش خاصی هرگاه چندین باردرمورد موضوع واحدی بکار برده شود هربار نتایج یکسانی بدست می دهد؟(ببی، ۱۳۸۸: ۲۷۵) بنابراین در این مرحله می خواهیم بررسی کنیم که آیا ابزار سنجش دارای ویژگی تکرار پذیری است؟ یعنی در صورت تکرار عملیات تحقیق می توان به نتایج مشابهی رسید. چراکه ابزار تحقیق زمانی از روایی برخوردار است که از ضریب پایایی بالا بهره مند باشد. یعنی در صورت تکرار ، نتایج مشابه بدست دهد. پس باید معیارها بصورتی همساز به کار ایند یعنی در جریان تحقیق هر اقدام در زمانهای مختلف به صورت یکسان صورت پذیرد (ساروخانی، ۱۳۷۳: ۲۸۸) .
به طور کلی، بحث درباره پایایی در تحقیق کیفی از دو جنبه نیاز به تحلیل دارد. اول آن که، تکوین داده ها باید به نحوی تحلیل شود که بتوان مشخص کرد که کدام گزاره متعلق به فرد مورد مطالعه است و کدام یک تفسیر محقق است. دوم آن که، روش کار در میدان یا به هنگام مصاحبه یا تفسیر متن باید از طریق آموزش یا کنترل مجدد تحلیل شود تا امکان مقایسه یافته های مصاحبه گران یا مشاهده گران مختلف فراهم شود. و بالاخره، هر چه فرایند تحقیق به منزله یک کل با جزئیات بیش تری ثبت شود، پایایی کل فرایند بهتر خواهد بود. بدین ترتیب، معیار پایایی در قالب کنترل قابلیت اعتماد به داده ها و روش اجرای تحقیق و با توجه به خاص بودن هر یک از روش های تحقیق کیفی فرمول بندی مجدد شده است.
۳-۴- اعتبـار[۸]
منظور از اعتبار این است که مقیاس و محتوای ابزار یا سوالات مندرج در ابزار دقیقاً متغیرها و موضوع مورد مطالعه را مورد سنجش قرار دهد ، یا به عبارت دیگر واژه اعتبار اشاره به این نکته دارد که این سنجه تجربی تا چه حد معنای واقعی مفهوم مورد بررسی را به قدرکافی منعکس می کند (ببی، ۱۳۸۸: ۲۸۲)
.در اینجا برای بررسی اعتبار محتوایی فرم مصاحبه، به گزاره های تحقیق (اهداف فرضیه) مراجعه شده و گویه های مورد نیاز را بر اساس اهداف یا فرضیات و نهایتاً تعاریف عملیاتی متغیرها تدوین نموده ایم. ارزیابی روایی محتوایی داده های عینی چندان مشکل نیست اما هرقدر مفاهیم مورد نظر انتزاعی تر می شوند، تعیین اعتبار محتوایی آن نیز مشکل تر می شود زیرا حوزه محتوای چنین مفاهیمی معمولاً مورد توافق همگان نیست. از طرف دیگر بر فرض اینکه حوزه محتوا کاملاًمشخص باشد، باز هم طراحی مجموعه ای از گویه ها که برای نشان دادن هر یک از بخش های حوزه محتوا به اندازه کافی بزرگ باشد، بسیار دشوار است.
۳-۵- جامعه آماری:
با توجه به هدف تحقیق حاضر که بررسی کارکردها و پیامدهای پیامک در بین جوانان می باشد، جامعه آماری پژوهش، دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی می باشند. با این پیش فرض که افرادی که در یک دانشگاه هستند از شهرستانهای مختلف با نگرش های متفاوت و سبک زندگی متمایز از یکدیگر هستند، برای این پژوهش مناسبترین مکان برای دسترسی به جامعه ای متمرکز و در عین حال متنوع برای بررسی سوالات تحقیق را محیط دانشگاه انتخاب نمودیم.
البته لازم به ذکر است برای بررسی دقیقتر، خواهان آن بودیم که جامعه آماری تحقیق را ، تمامی دانشگاه های دولتی تهران انتخاب نمائیم. اما متاسفانه علیرغم نامه نگاری های متعدد و مذاکره با مسئولان ، بدلیل عدم همکاری و عدم ارائه آمار دانشجویان ، جهت نمونه گیری تصادفی این امر محقق نشد که شاید بواسطه جو سیاسی کشور و تقارن با انتخابات ریاست جمهوری و تعطیلی زودهنگام دانشگاه ها ، این عدم همکاری اتفاق افتاد.

 

 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی

دسته‌ها: دانشجویی

0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *