اوقات فراغت و کیفیت زندگی

اوقات فراغت و حضور افراد در محیطای طبیعی و تفریحی اثرات مثبت بسیاری بر سلامت روانی و جسمی افراد میذاره و افزایش پیوندهای اجتماعی و رضایت اجتماعی رو به همراه داره.مالر و همکارانش گفتن که تماس با طبیعت و گذران اوقات فراغت در این مکانها می تونه سلامت جسمی رو از راه کاهش واکنشهای جسمی به استرس ها،  تقویت تمدد اعصاب و کاهش اثرات منفی مریضی بهتر کنه(مالر و همکاران،۲۰۰۱ به نقل از فرخی، ۱۳۸۶).

سلامت روانی

در عقاید دومازیدیر اوقات فراغت از اهمیت خاصی برخورداره اوانواع فراغت رو براساس نیازای جسمی و روانی افراد طبقه بندی کرده.

  • فراغتای جسمی مثل ورزشای جور واجور، قدم زنی، استراحت و….
  • ورزش

  • فراغتای هنری مثل بازدید از منابع طبیعی جور واجور ، موزه ها و بناهای یادبود ، رفتن به سینما و تئاتر ، کنسرت ، نقاشی و نواختن موسیقی و…
  • فراغتای عملی مثل کارای دستی (سفال سازی ، باغبانی و…)
  • فراغتای اجتماعی که شکل های جور واجور تفریحا، دید و بازدیدا، گردهم آیی دوستان و … رو شامل می شه(شعبان زاده،۱۳۷۴: ۳۷).

پاتریک تفریح رو یه جور استراحت تلقی می کنه و عقیده داره که تفریح از فعالیت هاییه که به خودی خود باحال بوده و موجب رضایت، آرامش و آسایش می شه. پاتریک عقیده داره که در شرایط سخت زندگی مدرن که آدم تحت فشارهای بیش از اندازه و غیر قابل تحمل قرار میگیره و در نتیجه اون رو میشه در مشکلات عصبی و امراض روحی دید، بشر احتیاج به روش های سالم روحی و جسمی داره تا بدین وسیله فشارها و مشکلات اضافه شده به زندگی روزمره رو نابود کنه.(صادقی ، ۱۳۷۸: ۶۵)

مشکلات

 

 

 

۲-۱-۱-۶- جمع بندی کیفیت زندگی

مرور تاریخی معنی کیفیت زندگی نشون میده که این معنی سابقه ای دیرینه داره و از دیر باز مهم بوده. اما از پایه از اوایل قرن بیستم بوده که به طور علمی بررسی شده. این معنی طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی، به عنوان درک ادما از موقعیت شون در زندگی از بخش های فرهنگی و نظام ارزشی که در اون زندگی می کنن و در رابطه با اهداف ، انتظارات، استانداردا و نگرانی هاشون تعریف می شه.

در حالی که جامعه شناسا و روان شناسا اجتماعی توجه خود رو به کیفیت زندگی گروه ها و جوامع معطوف کردن، بقیه محققان زندگی فردی رو مورد مطالعه قرار دادن (دادریل،۱۹۸۴ به نقل از ربانی،۱۳۸۸).

کلا، کیفیت زندگی مفهومی نسبی و چند بعدی داره که براساس شرایط وقتی و مکانی جوامع و هم اینکه فرهنگا، آداب و رسوم و معیارهای فردی و اجتماعی بررسی می شه. از طرفی، طرز نگاه، برداشت و برخورد آدما نسبت به نوع زندگی خودرو در کل، حسی که اونا نسبت به چیجوری زیستن خود دارن، معنی کیفیت زندگی رو نسبی می کنه.

میشه گفت آنجائی که افراد احساس می کنن تلاش ایی که دورو برشون صورت میگیره باعث بهتر شدن زندگی اونا در ابعاد جورواجور می شه، معنی کیفیت زندگی رو بهتر احساس می کنن. در گذشته، عمر بالا رو در جوامع از معیارهای اصلی کیفیت زندگی بر می شمردند که این شاخص رو هم با شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور مستقیما قیاس می کردن، اما پس از یه مدت، این نظریه کهنه و بی اعتبار شد؛ چون که بعضی محققان به فکر بودن کسی که خودکشی (مرگ داوطلبانه می کنه و یا کسی که واسه تأمین شادی و سرحالی مجازی روی به مواد اعتیادآور، داروهای روان گردان و … می آورد، به طور قطع، عمر کمتری نسبت به بقیه داره. کسیه که به دلیل ناراضی بودن از زندگی به بن بست رسیده و شرایط موجود براش قابل تحمل نبوده یا به دلیل ناامیدی یا ترس از آینده (به دلیل معروفیت، ثروت، مقام و ….) دست به خودکشی می زند یا به وسیله ای مجازی و کاذب پناه می بره، عمر کمتر می کنه، بنابر این این شاخص نمی تونه شاخص اصلی و ملاک مناسبی واسه کیفیت زندگی به حساب آید. این محققان باور داشتن خوشی و لذت بردن، سلامت زیستن، امنیت و رضایت خاطر افراد و… که هیچ کدوم به معنی طول عمر نیس، معیارهای اصلی یه زندگی با کیفیت حساب می شن. (شقایق،۱۳۸۷)

کیفیت زندگی، معنی چند وجهیه و مورد توجه علوم جور واجور بوده و از منظره های جور واجور قابل بررسیه از یه دید میشه کیفیت زندگی رو در دو سطح خرد (فردی- ذهنی)و کلان (اجتماعی- عینی ) تعریف کرد. شاخصای کلان شامل درآمد، اشتغال، مسکن، آموزش و پرورش و بقیه شرایط زندگی و محیطه و شاخصای خرد هم شامل ادراکات کیفیت زندگی، تجارب و ارزشای فرد و معرفای در رابطه مانند رفاه، خوشبختی و رضایت از زندگی می شن (براون، ۲۰۰۴: ۷-۶).  بر این پایه می  توان گفت که کیفیت زندگی ابعاد مختلفی داره که میشه اون رو در چهار بعد جسمی، روانی، محیطی و اجتماعی خلاصه کرد.

واسه تبیین کیفیت زندگی نظریه های مختلفی مطرح شده و در کنار اون، علل مختلفی هم جهت با اثر گذاری  بر اون مطرح شده که بعضی بر خیالات و تلقی افراد، بعضی بر علل اجتماعی و اقتصادی و بعضی بر متغیرهای جمعیت شناختی تأکید داشتن. بر این پایه، دلیل شناسی کیفیت زندگی از دید بعضی  از این متغیرها خصوصاً با تأکید بر متغیرای اجتماعی در این تحقیق مورد توجه قرار میگیره.

[۱] – Maller

[۲] – Dumazidier

[۳] – Patrick

[۴] – Brown