و- استفاده از روش‌های مناسب تحلیل داده‌های جمع‌ آوری شده (دیانی، ۱۳۸۶، ۱۰۵).
با توجه به موضوع مطرح شده، پژوهش حاضر با عنوان اندیشه‌های امام خمینی در باب مقام و منزلت زن، سعی دارد، با بهره گرفتن از منابع کتابخانه‌ای و استفاده از راهنمایی اساتید و صاحبنظران و با توجه به فرضیه‌های پژوهش و همچنین با در نظر گرفتن امکانات اجرایی، به نتایج مطلوبی دست یابیم . در ادامه به معرفی روش تحقیق و ابزار و روش جمع‌ آوری اطلاعات می‌پردازیم.

 

۱-۹-۱- روش تحقیق

 

برای دستیابی به چارچوب نظری، شفاف شدن ماهیت تحقیق، آگاهی از پیشینه پژوهش و جمع‌ آوری اطلاعات مورد نیاز از روش کتابخانه‌ای استفاده شده است. در گام نخست، از مهم‌ترین ابزار یعنی فیش برداری استفاده شد. سپس با مراجعه به همه منابع شناسایی شده از قبل، مطالب مهم و مورد نیاز در فیش‌های تحقیق (با ذکر دقیق مشخصات منبع مورد استفاده) جمع‌ آوری گردید. سپس اطلاعات جمع‌ آوری شده که در فیش‌ها ثبت شده‌ بودند را با یک نظم منطقی دسته‌بندی شدند.

 

جهت دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

 

۱-۹-۲- روش جمع‌ آوری اطلاعات

 

ابزار جمع‌ آوری اطلاعات در روش کتابخانه‌ای است. ازجمله اسناد چاپی همانند کتاب، مجلات‌، روزنامه‌ها، هفته‌نامه‌ها، ماهنامه‌ها، لغت‌نامه‌ها، سالنامه‌ها، مصاحبه‌های چاپ شده، پژوهش ‌نامه‌ها، کتاب‌های همایش‌ علمی، متون چاپی نمایه شده در بانک‌های اطلاعاتی و اینترنت و اینترانت و هر منبعی که به صورت چاپی قابل شناسایی باشد، است.

 

۱-۱۰- جمع‌بندی و نتیجه گیری

 

پس از پرداختن به سخنان و بیانات امام خمینی(ره) در خصوص مقام ومنزلت زن، وبررسی دیدگاه‌های ایشان، در فصل آخر به جمع‌بندی ونتیجه گیری مباحث مطرح شده پرداختیم.

 

فصل دوم: حضرت فاطمه زهرا(س)الگو واسوه زنان ازمنظر امام خمینی (ره)

 

فصل دوم
حضرت فاطمه زهرا(س) الگو واسوه زنان ازمنظر امام خمینی (ره)
در این فصل از پژوهش، براساس بیانات امام خمینی (ره)، عمده مطالب به زندگی اجتماعی و سیاسی مقتدای بانوان مسلمان جهان حضرت فاطمه زهرا (س) پرداخته می‌شود همچنین به ساده زیستی و تلاش ایشان در جهت احیاء سنت الهی و پیامبر اکرم(ص) اشاره خواهد شد.
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی

 

۲-۱- بانوی بزرگ اسلام، الگوی همه انسان‌ها

 

زندگی و کلام فاطمه زهرا (س) برگرفته از تربیت الهی و قرآنی و نبوی است و به همین جهت آنچه از ایشان روایت شده است، پایه و اساسی است برای این اصل که حضرتش اسوه و الگویی است که می‌باید بیشتر او را شناخت و از ایشان پیروی کرد.
معصومین اسوه‌هایی برای زندگی مادی و معنوی ما هستند، اسوه‌هایی که در حوزه اخلاق و فقه میراثی را برای ما به یادگار گذاشته اند و ما با پیروی از آنان، به رنگ آنان در می‌آییم. بنابرین تلاش برای از دسترس خارج کردن معصومین، در سایه عبارات غلوآمیز، کمترین نتیجه‌اش دور کردن آنان از درون زندگی ما انسانهاست که نیازمند یک الگوی منطقی و معقول و طبیعی در زندگی هستیم. اگر جز این باشد، بحث پیروی و الگو گیری و تأکیدی که قرآن در باره رسول خداوند دارد که «ولکم فی رسول الله اسوه حسنه» معنای جدی نخواهد داشت.
بنابراین باید در زندگی فاطمه زهرا (س) درنگریست و به دنبال یک الگو بود. آن حضرت با همه قداست و قدسیتی که دارد و از چهار زن برتر عالم یعنی مریم، آسیه، خدیجه و فاطمه است، و از ایشان به عنوان «سیده نساءالعالمین» یاد شده است، اما مثل همه زنان زندگی می‌کند و در چارچوب اخلاقیات دینی و آموزه‌های قرآن و آنچه از میراث پدر گرفته گذران عمر می‌کند.امام خمینی دراکثربیانات خود که به مناسبت‌های مختلف ودرجمع بانوان ایراد می‌فرمودند توصیه وتاکید بر پیروی همگان از سیره ورفتار حضرت زهرا(س) می‌نمودند.
«کوشش کنید در تهذیب اخلاق و در وادار کردن دوستانتان به تهذیب اخلاق. کوشش کنید که در مقابل آن جنایاتى که بر شما وارد شد عکس العمل نشان بدهید، در حفظ همه حیثیاتى که حیثیت بزرگ زن است، آن طورى که زن فرید[۱]، حضرت زهرا سلام اللَّه علیها- بود. همه باید به او اقتدا کنید و کنیم و همه باید دستورمان را از اسلام به وسیله او و فرزندان او بگیریم، و همان طورى که او بوده است، باشید. و در علم و تقوا کوشش کنید که عِلم به هیچ کس انحصار ندارد، علم مال همه است، تقوا مال همه است. و کوشش براى رسیدن به علم و تقوا وظیفه همه ماست و همه شماست.» (صحیفه امام ج‏۱۹  ص ۱۸۴ )
فاطمه زهرا الگو ست یعنی چه؟ یعنی اینکه می‌توان راه او را پیمود، می‌توان از او درس گرفت و با آن درس‌ها زندگی کرد.
الگوهای فاطمی انسان را نورانی می‌کند و او را از هر آنچه غیر خدایی است می‌بٌرد و به چشمه حیات وصل می‌کند.
فاطمه الگوی کمال آور انسان است، الفبای کمال در سیره زهرا (سلام الله علیها) هجی شده است. الگوهای فاطمی رفتار در خانواده و در اجتماع را می‌آموزد.
« روز ولادت زهراى مرضیه که روز زن است، روز پیروزى زن است و روز نمونه زن در عالَم است. زن نقش بزرگى در اجتماع دارد. زن مظهر تحقق آمال بشر است. زن پرورش دِه زنان و مردان ارجمند است. از دامن زن مرد به معراج مى‏رود. دامن زن محل تربیت بزرگ زنان و بزرگ مردان است. روز بزرگى است، یک زن در دنیا آمد که مقابل همه مردان است. یک زن به دنیا آمد که نمونه انسان است. یک زن به دنیا آمد که تمام هویت انسانى در او جلوه‏گر است. پس روز، روز بزرگى است؛ روزشمازنان‏ است. » (صحیفه امام ج‏۷  ص ۳۴۱ )
« الگو حضرت‏ زهرا- سلام اللَّه علیها- است. الگو پیغمبر اسلام است. ما وقتى مملکتمان اسلامى است، وقتى مى‏توانیم ادعا کنیم که جمهورى اسلامى داریم، که تمام این معانى که در اسلام است تحقق پیدا بکند. » (صحیفه نور ،ج ۷، ص ۱۷)
« من عید سعید مولود معظم حضرت زهرا- سلام اللَّه علیها- را به همه شما خانمها و زنهاى تمام کشورهاى اسلامى تبریک عرض مى‏کنم و از خداوند تعالى مسألت دارم که همه زنهاى محترمه را در راهى که خداى تبارک و تعالى مقرر فرموده است، همان راه را بروند و به مقاصد عالیه اسلامى برسند. براى زنها کمال افتخار است که روز تولد حضرت صدیقه را روز زن قرار داده ‏اند، افتخاراست‏ومسئولیت‏.» (صحیفه امام ج‏۲۰ ص ۴ )
« از جمله تعقیبات شریفه، تسبیحات‏ صدّیقه طاهره سلام اللّه علیهااست که رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله به آن معظّمه تعلیم فرمود. و آن افضل تعقیبات[۲] است. در حدیث است که اگر چیزى افضل از آن بود، رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله آن را به فاطمه علیها السّلام عطا مى‏فرمود» (آداب الصلواه ص۳۷۷)
«یک‏زن‏دردنیا آمد که مقابل همه مردان است. یک زن به دنیا آمد که نمونه انسان است. یک زن به دنیا آمد که تمام هویت انسانى در او جلوه‏گر است. » (صحیفه نور، ج ۶ ص ۱۹۴)
« اگر شما زنها هم و زنهاى ما هم همه، کشور ما همه، پذیرفتند که امروز روز زن است؛ یعنى روز تولد حضرت زهرا که آن کمال و آن وضعیت را دارد، پذیرفتید که روز زن است، به عهده شما مسائل بزرگى [خواهد آمد]؛ از قبیل‏مجاهده‏، که حضرت مجاهده داشته است، حضرت به اندازه خودش که در این ظرف کوتاه مجاهده داشته است، مخاطبه داشته است با حکومتهاى وقت، محاکمه مى‏کرده است حکومتهاى وقت را، شما باید اقتدا به او بکنید تا پذیرفته باشید که این روز، روز زن است؛ یعنى، روز تولد این حضرت روز زن است. زهد و تقوا و همه چیزهایى که داشته است و عفافى که او داشته است و همه چیز، شما باید اگر پذیرا شدید، آنها را تبعیت کنید و اگر تبعیت نکردید، بدانید که شما داخل در روز زن نیستید، هر کس نپذیرفت، این در روز زن واردنشده است و در این شرافت وارد نشده است.» (صحیفه امام، ج‏۲۰، صص ۶ و ۷)
دراین جا لازم است اشاره ای داشته باشیم به مهمترین ویکی از تاریخی ترین دستورامام خمینی درخصوص کسانی که حضرت فاطمه زهرا (س) را به عنوان الگوی زنان قبول نداشتند.هشتم بهمن ماه سال۱۳۶۷و به مناسبت تولد حضرت زهرا (سلام الله علیها) و روز زن،رادیوی جمهوری اسلامی ایران در برنامه‌ای به نام سلام، صبح به خیر در گزارشی ازمخاطبینش می‌پرسد: به نظر شما الگوی امروز زنان ایرانی چه کسی است؟ اکثر مخاطبین،حضرت فاطمه را الگوی خود معرفی می‌نمایند اما یکی از مصاحبه‌شوندگان در کمال تعجب می‌گوید: «الگوی مناسب زنان ایرانی اوشین است!». اوشین نام شخصیت اصلی داستان سریالی ژاپنی به نام سال‌های دور از خانه بود که آن روزها از سیما پخش می‌شد. حضرت روح الله (ره) فردای آن روز در واکنش به این ماجرای موهن، طی پیامی رسمی و علنی به شدت محمد‌هاشمی (رئیس وقت صدا و سیما) را مورد عتاب قرار می‌دهند و می‌فرمایند:
“آقای محمد‌هاشمی
مدیرعامل صدا و سیمای جمهوری اسلامی
« با کمال تأسف و تأثر روز گذشته[۳] از صداى جمهورى اسلامى مطلبى در مورد الگوى زن پخش گردیده است که انسان شرم دارد بازگو نماید. فردى که این مطلب را پخش کرده است تعزیر و اخراج مى‏گردد، و دست‏اندرکاران آن تعزیر خواهند شد. در صورتى که ثابت شود قصد توهین‏ در کار بوده است، بلاشک فرد توهین‏کننده محکوم به اعدام است. اگر بار دیگر از این گونه قضایا تکرار گردد، موجب تنبیه و توبیخ و مجازات شدید و جدى مسئولین بالاى صدا و سیما خواهد شد. البته در تمامى زمینه‏ها قوه قضاییه اقدام مى‏نماید. – ۹/ ۱۱/ ۶۷ “(صحیفه امام، ج ‏۲۱ ص ۲۵۱ – صحیفه نور، جلد ۲۱ : ص ۷۶ )
چرا امام فردی که اوشین راالگوی زنان معرفی کرده بود به اعدام محکوم کردند؟
واکنش امام خمینی (ره) در خصوص این مسئله چه بود؟
نقل آقای محمد‌هاشمی، رییس صدا و سیما در آن مقطع :
«رادیو به مناسبت شهادت حضرت زهرا (سلام‌الله علیها) یک مصاحبه‌ای داشت. زمانی بودکه ما اوشین را پخش می‌کردیم. از دختر خانمی می‌پرسند الگوی شما کیست؟ می‌گوید ا وشین. گوینده می‌گوید الگوی شما باید حضرت زهرا (سلام‌الله علیها) باشد چرا اوشین؟می‌گوید: حضرت زهرا (سلام‌الله علیها) مال ۱۴۰۰ سال پیش است. ما یک الگوی امروزی می‌خواهیم… برنامه زنده بود و رادیو آن را پخش کرده بود. امام به آقای میرعماددادستان عمومی دستور دادند که موضوع را بررسی کنند و اگر این برنامه با قصد پخش شده، افراد را اعدام کنند. چون توهین به حضرت زهرا (سلام‌الله علیها) بود. آقای میرعماد احکامی صادر کرد. شش هفت نفر محکوم شدند. از ۵ سال انفصال تا شلاق. اما حکم اعدام به کسی ندادند. رفتم خدمت امام و گفتم من مقصرم. من مسئول صداوسیما هستم اگراینها را مجازات کنید دیگر در صداوسیما سنگ روی سنگ بند نمی‌شود و من نمی‌توانم آنجا را اداره کنم. خواهش می‌کنم شما مرا مجازات کنید. امام گفت بنویس، من آنها راعفو می‌کنم. (مصاحبه با مجله حضور،۱۳۶۷)
تحلیل اول بر اساس متن صحیفه نور (مجموعه بیانات، اعلامیه‌ها و …) حضرت امام (ره) و دیگری بر اساس نظر یکی از مسئولین مسقیم این مقطع زمانی بود. با توجه به مطالب ذکر شده، عین صحبت امام ناظر به اعدام هیچ یک از افراد یاد شده نیست. بلکه ایشان حکم فقهی یک مسئله را طرح کرده و از قوه قضاییه به عنوان مجری اجرای قوانین،می‌خواهند که مسئله را به صورت دقیق پیگیری کنند. این امر نشان می‌دهد امام در این خصوص خواسته‌اند مسائل طبق قوانین پی‌گیری شود و هیچ کس از اجرای قانون مصون تلقی نشود. نه این‌که بدون رعایت هیچ قانونی امام از همان ابتدا بگویند تمام افراد مرتبط با این موضوع باید اعدام شوند. بر این اساس واکنش امام (ره) در این رابطه از چندزاویه قابل بررسی است:
۱- بر اساس احکام اسلام توهین به ساحت مقدس پیامبر(ص) و ائمه هدی (ع) در حکم ارتداداست.
۲- اشاره حضرت امام مبنی بر عاملان این جریان مبتنی بر تعمد هتاکان ،است نه سهو آن
۳- هیج کسی در این رابطه به اعدام محکوم نشد،بلکه تعدادی از عوامل محکوم و عده ای نیز تبرئه شدند
۴- آیا شخصیت حضرت زهرا(س) با آن فضائل ،که بر اساس نص صریح سرور زنان دو عالم است قابل قیاس با یک بازیگر تلویزیونی با ان ویژگی‌هاست؟
اما این بخش از سوال که :
آیا کسی حضرت زهرا را الگو نداند به ایشان توهین کرده ومرتکب گناه است؟
همان‌گونه که در بخش قبلی نقل شد، مطالب پخش شده به نوعی نفی شخصیت حضرت زهرا (سلام‌الله علیها) به عنوان یک الگوست. استفاده از محدوده زمانی در خصوص حضرت زهرا (سلام‌الله علیها) نوعی نفی الگو بودن ایشان است، این امر از نظر حضرت امام به عنوان یک مرجع تقلید و متخصص در شناخت موضوعات مسائل دینی، و همچنین عموم جامعه ایران در آن زمان، نوعی توهین به یکی از معصومین تلقی شده و طبق احکام اسلامی اگرکسی به صورت عمدی اقدام به این امر کند مصداق ارتداد محسوب شده مجازات مرتبط با آنرا به دنبال خواهد داشت و حکم ارتداد در صورت احراز تمامی شرایط آن جاری می‌شود.
از جمله مواردی که موجب ارتداد است، اهانت از روی عمد به پیامبر و خاندان ایشان است. بر این اساس توهین به حضرت زهرا (سلام‌الله علیها) نیز از مصادیق این حکم الهی است و حضرت امام به عنوان یک مرجع تقلید این نوع از بیان را مصداق این حکم الهی دانسته‌اند. اما برای تطبیق حکم ارتداد بایستی اولاً عنوان قصد توهین ثابت شده وثانیاً شرط بیان از روی عمد نیز مطرح باشد. از این‌رو می‌بینیم که حضرت امام خمینی (ره) در بیان خود مجازات را اولاً به شرط اثبات قصد توهین بودن دانسته و در مرحله بعد شرط انجام از روی عمد را در این ماجرا دخیل می‌دانند و از قوه قضاییه می‌خواهندکه ابعاد ماجرا را بررسی و حکم قانونی را صادر نماید. چنانچه در منابع اشاره شده است، بررسی‌های قوه‌قضائیه نتوانست عمد بودن را در این خصوص ثابت کند از این رو حکم مجازات ارتداد برای هیچ یک از متهمان این مسئله صادر نشد.اما دراین جا سوالی مطرح است که :
اگر این واکنش بجاست دیگر کوتاه آمدن معنا ندارد؟
همانگونه که اشاره شد؛ امام در خصوص این مسئله حکم اعدام صادر نکردند که بخواهند ازآن عدول کنند. چراکه اصولاً روش و منش حضرت امام (ره) به گونه‌ای نبود که در مسائل دینی و حتی مسائل سیاسی، عقب‌نشینی کنند. یعنی اگر یک موضوع برای ایشان قطعیت پیدامی‌کرد دیگر وساطت‌های دیگران نمی‌توانست در اراده ایشان خللی وارد کند. در موردموضوع مورد بحث نیز حضرت امام پیگیری مسئله را از قوه‌قضاییه می‌خواهند که اگر ادله موضوع ثابت است در اجرای احکام الهی درنگ نکنند. و همانگونه که اشاره شد، برای قوه قضائیه تعمد مسئله ثابت نشده و از این جهت مجازات مورد اشاره شما برای هیچ کدام ازافراد موضوع صادر نشد که کسی بخواهد نسبت به عدم اجرای آن وساطت کرده و نظر حضرت امام را برگرداند. در خصوص مجازات‌های دیگر نیز، عفو محکومین از جمله اختیارات ولی‌فقیه است که بر اساس تشخیص ایشان برای محکومین قابل اجراست. اما این‌که بگوییم هیچ مجازاتی برای این امر صورت نگرفت قابل قبول نیست.
(لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد رهبری)
امام برشرافت وفضیلت روز زن وروزولادت حضرت زهرا(س)تاکیددارند. « اگر شما زنها هم و زنهاى ما هم همه، کشور ما همه، پذیرفتند که امروز روز زن است؛ یعنى روز تولد حضرت زهرا که آن کمال و آن وضعیت را دارد، پذیرفتید که روز زن است، به عهده شما مسائل بزرگى [خواهد آمد]؛ از قبیل مجاهده، که حضرت مجاهده داشته است، حضرت به اندازه خودش که در این ظرف کوتاه مجاهده داشته است، مخاطبه داشته است با حکومتهاى وقت، محاکمه مى‏کرده است حکومتهاى وقت را، شما باید اقتدا به او بکنید تا پذیرفته باشید که این روز، روز زن است؛ یعنى، روز تولد این حضرت روز زن است. زهد و تقوا و همه چیزهایى که داشته است و عفافى که او داشته است و همه چیز، شما باید اگر پذیرا شدید، آنها را تبعیت کنید و اگر تبعیت نکردید، بدانید که شما داخل در روز زن نیستید، هر کس نپذیرفت، این در روز زن وارد نشده است و در این شرافت وارد نشده است. » (صحیفه امام، ج‏۲۰ صص ۶ و ۷)
فاطمه یاد داد که باید تمام عرصه‌های زندگی نمایش عبودیت پرودگار باشد[۴].
فاطمه یاد داد که عشق و سرسپردگی به “حجت زمان ” و تبعیت مطلق و دلسپردگی به او تنها راه نجات است[۵].
فاطمه یاد داد که زن خانواده جایگاهش کریمانه است.
فاطمه یاد داد که مادر خانواده می‌تواند معلم خانواده شود.
فاطمه یاد داد که مادر خانواده می‌تواند کانون نورانیت و تقوا در خانواده باشد.
فاطمه یاد داد که تقوا کلید نجات است؛ بال پرواز است؛ فاطمه تقوای مجسم است.
فاطمه یاد داد که فرزند با والدین باید چگونه رفتار کند؛
فاطمه عاشق پدر و مادر ش بود.
فاطمه ادب و احترام در خانواده را آموخت، خوب صدا کردن را یاد داد؛ او فرزندان اش را با عشق و ادب خطاب می‌کرد[۶].
فاطمه یاد داد که با اطرافیان باید با مدارا رفتار کرد؛ ضعف و قوت اطرافیان را شناخت و آنها را به سوی کمال خواند.
فاطمه یاد داد که باید از توان خدا دادی جهت رشد و کمال بهره برد؛ فاطمه محبت و رأفت خدا را شناخته بود و به راه او اطمینان داشت؛ لذا می‌کوشید و می‌خروشید تا آنجائیکه برای دفاع از کیان حقیقت جان داد.
فاطمه یاد داد که اگر در توان خود می‌بینی که خدمتگزار خانواده باشی، دریغ نکن!
او دستاس می‌چرخاند و پشم می‌ریسید تا خانواده به آرامش برسد!
امروزه می‌گویند ” زن به اقتصاد خانواده و اجتماع می‌تواند کمک کند” ؛ فاطمه راهش را یاد داد “هر آنچه از دستت بر می‌آید کوتاهی نکن”
عکس مرتبط با اقتصاد
فاطمه یاد داد زن الگوی همسرش هم هست.
فاطمه یاد داد زن آرامش بخش خانواده است.
فاطمه یاد داد زن مدیر خانواده است؛ اگر خود زنده شود خانواده را زنده می‌کند و اگر خانواده زنده شود اجتماع زنده می‌شود.
فاطمه یاد داد زن تاریخ ساز است.
در یک کلام: فاطمه الگوی مهدی عج الله است[۷].
این آموزشها قابل پیاده شدن در زندگی تک تک ماست؛ هر کدام ازما با الهام گرفتن از این الگوهای رفتاری و به کار بستن آنها به کمال مطلوب خود می‌رسیم تا آنچه را که ودیعه الهی است در ما، به نمایش و ظهور رسانیم.
ما می‌توانیم اوج بگیریم و پرواز کنیم؛ عبودیت خدا راه پرواز انسان است و فاطمه راهبر این راه است. فاطمه با راه آشنا است او راه را پیموده است؛ سیره او ما را با این حقیقت آشنا می‌کند او به ما می‌آموزد چگونه باشیم؛ چگونه سلوک کنیم!
بیائید با الگوهای فاطمی خود را، خانواده مان را و جامعه را احیا کنیم.

 

۲-۲- عظمت اسلام وخاندان نبوت


0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *