منبع تحقیق با موضوع توسعه صنعت گردشگری

استراتژی ها را نشان می دهد و یک خانه سفید است (خانه بالا، دست راست). چهار خانه که نشان دهنده استراتژی ها هستند دارای عنوان های SO,ST,WO,WT می باشند و پس از تکمیل چهارخانه ای که دارای عامل اصلی هستند به وجود می آیند. برای ایجاد ماتریس SOWT باید هشت مرحله زیر را طی کرد:
تهیه کردن فهرستی از فرصت های عمده ای که در محیط خارجی مقصد گردشگری وجود دارد.
تهیه کردن فهرستی از تهدیدات عمده ای که در محیط خارجی مقصد گردشگری وجود دارد.
تهیه کردن فهرستی از نقاط قوت عمده ای که مقصد گردشگری دارا می باشد.
تهیه کردن فهرستی از نقاط ضعف عمده ای که مقصد گردشگری دارا می باشد.
نقاط قوت داخلی و فرصت های خارجی را باید با هم مقایسه کرده و نتیجه را در خانه مربوطه در گروه استراتژی های SO نوشت.
نقاط ضعف داخلی و فرصت های خارجی را باید با هم مقایسه کرده و نتیجه را در خانه مربوطه در گروه استراتژی های WO نوشت.
نقاط قوت داخلی و تهدیدات خارجی را باید با هم مقایسه کرده و نتیجه را در خانه مربوطه در گروه استراتژی های ST نوشت.
نقاط ضعف داخلی و تهدیدات خارجی را باید با هم مقایسه کرده و نتیجه را در خانه مربوطه در گروه استراتژی های WT نوشت.
جدول 4-3: ماتریس فرصت ها، تهدید ها، نقاط قوت و نقاط ضعف (SWOT)
همیشه سفید باشد
نقاط قوت- S
1-
2-
3- نقاط قوت را فهرست کنید
4-

نقاط ضعف-W
1-
2-
3- نقاط ضعف را فهرست کنید
4-

فرصت ها-O
1-
2-
3- فرصت ها را فهرست کنید
4-

استراتژی های SO
1-
2-
3- با بهره جستن از نقاط قوت در صدد بهره برداری ازفرصت ها برآیید.
4-

استراتژی های WO
1-
2-
3- با بهره جستن از فرصت ها
نقاط ضعف را از بین ببرید
4-

تهدیدات-T
1-
2-
3- تهدیدات را فهرست کنید
4-

استراتژی هایST
1-
2- برای احتراز از تهدیدات از
نقاط قوت استفاده کنید
3-
4-

استراتژی های WT
1-
2- نقاط ضعف را کاهش دهید
و از تهدیدات پرهیز کنید
3-
4-

مآخذ: دیوید، ص365: 1391
در ماتریس SWOT در هر مرحله دو عامل با هم مقایسه می شوند و هدف این نیست که بهترین استراتژی ها را مشخص نمود، بلکه هدف تعیین استراتژی های قابل اجرا می باشد. بنابراین همه استراتژی هایی که در ماتریس فوق ارائه می گردند، انتخاب و اجرا نخواهند شد.
4-1-3-3 مرحله تصمیم گیری:
در این مرحله استراتژی های بدست آمده از ماتریس SWOTبه وسیله ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی (QSPM) اولویت بندی می شوند.
ت: ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی (QSPM)
با استفاده از این تکنیک جذابیت نسبی استراتژی ها مشخص می شوند. این تکنیک در مرحله چهارم برای تدوین استراتژی ها به عنوان یک چارچوب تحلیلی مورد استفاده قرار می گیرد. با استفاده از این روش می توان به صورت عینی استراتژی های گوناگونی را که در زمره بهترین استراتژی ها هستند، مشخص نمود. برای تهیه این ماتریس به منظور اولویت بندی استراتژی های انتخابی باید شش گام را به شرح زیر طی کرد:
گام اول: فرصت ها وتهدیدات عمده خارجی، نقاط قوت و ضعف داخلی در ستون طرف راست ماتریس برنامه ریزی استراتژیک نوشته شود. این را باید به صورت مستقیم از ماتریس ارزیابی عوامل داخلی و ماتریس ارزیابی عوامل خارجی به دست آورد.
گام دوم: به هر یک از عوامل داخلی و یا خارجی که در موفقیت سیستم نقش عمده ای دارند، وزن یا ضریب داده شود. این ضریب ها همانند ضریب های ماتریس ارزیابی عوامل خارجی و ماتریس ارزیابی عوامل داخلی هستند. این ضریب ها در یک ستون نوشته می شوند، درست طرف چپ هر یک از عوامل داخلی و خارجی که در موفقیت مقصد گردشگری، نقش اصلی دارند.
گام سوم: ماتریس های مرحله دوم مقایسه شده و استراتژی هایی که سیستم باید به اجرا درآورد ( یا آن ها را مورد توجه قرار دهد) مشخص شود. این استراتژی ها را باید در ردیف بالای ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی نوشت. این استراتژی ها باید در صورت امکان ناسازگار یا جمع نشدنی باشند.
گام چهارم: نمره های جذابیت مشخص شود، آن ها مقادیر عددی هستند که جذابیت هر استراتژی را در یک مجموعه از استراتژی ها نشان می دهند. برای تعیین نمره جذابیت عوامل داخلی و خارجی که در موفقیت نقش عمده دارند، بررسی شده و سپس در مورد هر یک از آن ها این پرسش را مطرح کرد: آیا این عامل در فرایند انتخاب یا گزینش استراتژی ها نقش عمده دارد؟ اگر پاسخ به این پرسش آری باشد، آنگاه باید با توجه به این عامل کلیدی استراتژی ها را با هم مقایسه کرد. به ویژه باید نمره های جذابیت را برای هر یک از استراتژی ها مشخص کرد به گونه ای که اهمیت نسبی یک استراتژی نسبت به سایر استراتژی ها مشخص گردد ( با توجه به عامل مورد بحث). نمره جذابیت به این شکل است: 1- بدون جذابیت، 2- تا حدی جذاب، 3- دارای جذابیت معقول و 4- بسیار جذاب. اگر پاسخ به پرسش بالا نه است، بیانگر این می باشد که در فرایند انتخاب استراتژی ها این عامل هیچ نقش مهمی ( از نظر موقعیت استراتژی) ندارد که در آن صورت نباید به این عامل نمره جذابیت داده شود.
گام پنجم: جمع نمره های جذابیت حساب شود، مقصود از جمع نمره های جذابیت حاصل ضرب ضریب (مرحله دوم) در نمره های جذابیت (مرحله چهارم) است. جمع نمره های جذابیت نشان دهندهی جذابیت نسبی هر یک از استراتژی ها است که تنها با توجه به اثر عامل داخلی و خارجی مربوطه به دست می آید. هر قدر جمع نمره های جذابیت بیشتر باشد استراتژی
مورد بحث دارای جذابیت بیشتری خواهد بود ( با توجه به عامل در نظر گرفته شده).
گام ششم: مجموع نمره های جذابیت هر یک از ستون های ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی محاسبه شود. مجموع نمره های جذابیت نشان می دهد که در هر مجموعه کدام استراتژی از بیشترین جذابیت برخوردار است. نمره های بالا بیانگر جذابیت بیشتر استراتژی ها است، البته با توجه به همه عوامل داخلی و خارجی که می توانند بر تصمیمات استراتژیک اثر بگذارند. تفاوت فاحش بین مجموع نمره های جذابیت در هر مجموعه از استراتژی ها بیانگر مطلوبیت یک استراتژی، نسبت به استراتژی دیگر است. جدول 7-3 شکل نمایی یک ماتریس ارزیابی عوامل داخلی را نشان می دهد.
جدول 5-3: ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی (QSPM)
ردیف
عوامل اصلی تعیین کننده موفقیت
ضریب
استراتژی اول
استراتژی دوم
استراتژی سوم
امتیاز جذابیت
جمع امتیازهای جذابیت
امتیاز جذابیت
جمع امتیازهای جذابیت
امتیاز جذابیت
جمع امتیازهای جذابیت
عوامل اصلی خارجی
– اقتصادی
– سیاسی/ قانونی/ دولتی
– اجتماعی/ فرهنگی
– فناوری
– رقابتی
و …
عوامل اصلی داخلی
– جاذبه ها وفعالیت های گردشگری
– تسهیلات و خدمات گردشگری
– زیرساخت ها(حمل ونقل، آب، برق، مخابرات و…)
– عناصر سازمانی(ساختار مدیریتی، نیروی انسانی، منابع مالی و بازاریابی)
ماخذ: دیوید، 1391
در جدول فوق، شکل اصلی ماتریس برنامه ریزی کمی ارائه شده است. ستون سمت راست این ماتریس در بر گیرنده عوامل داخلی و خارجی (از مرحله اول) است و در ردیف بالا استراتژی های مختلف امکان پذیر (از مرحله دوم) نوشته شده است. ستون دست راست این ماتریس در بر گیرندهی اطلاعاتی است که به صورت مستقیم از ماتریس ارزیابی عوامل خارجی و ماتریس ارزیابی عوامل داخلی نوشته می شود.
استراتژی های به دست آمده از ماتریس تهدیدات، فرصت ها، نقاط قوت و نقاط ضعف در ردیف بالای ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی قرار می گیرند. معمولا این ماتریس باعث می شود که استراتژی های قابل اجرای مشابه به دست آید. ولی این بدان معنی نیست که هر ماتریس یا عاملی را که بتوان با عواملی دیگر مقایسه کرد در ماتریس در ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی قرار دارد. استراتژیست ها باید به هنگام گزینش استراتژی ها، برای قرار دادن آن ها در ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی از قضاوت شهودی کافی برخوردار باشند.
از دیدگاه نظری با استفاده از ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی می توان جذابیت نسبی استراتژی های مختلف را مشخص نمود. یعنی تعیین میزانی که می توان از عوامل سرنوشت ساز داخلی و خارجی به صورتی موفقیت آمیز استفاده کرد. با تعیین اثرات تجمعی هر یک از عوامل سرنوشت ساز داخلی و خارجی می توان جذابیت نسبی هر یک از استراتژی ها را (در مجموعه استراتژی های قابل اجرا) تعیین کرد. می توان هر تعداد از استراتژی ها را در ماتریس ارزیابی استراتژیک کمی قرار داد و هر تعداد از استراتژی ها می توانند مجموعه مشخصی را تشکیل دهند. ولی معمولا مجموع استراتژی های قرار داده شده در یک گروه را نسبت به یکدیگر ارزیابی می نمایند. بدین شیوه پس از طی مراحل چهارگانه: شروع یا صفر، ورودی، مقایسه و تصمیم گیری می توان به استراتژی مطلوب و مناسب یک مقصد گردشگری دست یافت.
4-3 روش دلفی
یکی از روش های نظرسنجی که ضمن حفظ سادگی از اطمینان بالائی برخوردار است، روش دلفی می باشد. این روش زمانی کاربرد دارد که در کسب اطلاعات دقیق و طراحی مدل های ریاضی و آماری و کاربرد فرمول ها و قوانین، محدودیت هایی وجود داشته باشد. روش دلفی مبتنی بر نظرسنجی، اخذ پیش نهادها و پیش بینی آینده جهت کمک به تصمیم گیری ها و به دست آوردن تفاوق عام یک تعداد از متخصصان از طریق پرسشنامه می باشد (گلشنی اصل، 1388).
1-4-3 موارد کاربرد روش دلفی
در واقع کاربرد روش دلفی آن جایی نمود پیدا می کند که پژوهشگر متغیرهای محیطی را به خوبی نمی شناسد و نیازمند بررسی آن ها از طریق خبرگان می باشد. از موارد کاربرد این روش می توان به تجزیه و تحلیل خدمات دولتی، طراحی و برنامه ریزی اشاره نمود (اصغرپور، 1382).
برخی از کاربرد های دیگر روش دلفی:
پیش بینی وقایع آینده
جمع آوری اطلاعات گذشته و حال ( به طور تقریبی)
ارزیابی تخصیص بودجه های ممکن
تعیین اولویت ها (وزن دهی)
انتخاب یک گزینه از بین چندین انتخاب ممکن (حاضر، منوچهر).
2-4-3 ویژگی های روش دلفی
روش دلفی نسبت به روش های دیگر ارتباط گروهی مانند گفت و گوی تلفنی، جلسه، کمیته، سمینار یا کنفرانس ویژگی های خاصی دارد که مهم ترین آن ها به شرح زیر است:
1- محرمانه و ناشناخته بودن کارشناسان و عدم تأثیر نظرات افراد با نفوذ در دیگران و آزادی و استقلال رأی
2- اجرا در دوره های مختلف همراه با سیستم بازخورد
3- قابلیت اطمینان نظرات گروه
از آن جا که پاسخ های به دست آمده از گروه دلفی، منعکس کننده عقاید و نظرات صریح، منطقی و آگاهانه که در پرتو تفکرات و عقاید متخصصین مربوطه، بدون هیچ گونه ملاحظه کاری و با فرصت و زمان کافی بیان شده اند می باشد، لذا بایستی احتمال غفلت و اشتباه را کاهش داده و یک مبنائی برای تصمیمات مهم در مقایسه با قضاوت های فردی و غیر نظام یافته ایجاد نمایند.
3-4-3 مراحل اجرای تکنیک
دلفی
« فاول » مراحل زیر را پیشنهاد کرده است:
• تشکیل تیم اجرا و نظارت بر انجام دلفى.
• انتخاب یک یا چند هیأت (پنل) جهت شرکت در فعالیت ها. اعضای این هیات ها معمولاً متخصصان و خبرگان حوزهی تحقیق هستند.
• راه اندازى فعالیت هاى تنظیم پرسشنامه براى دور اول.
• بررسى پرسشنامه از نظر نوشتارى (رفع ابهامات استنباطى و …)
• ارسال اولین پرسشنامه به اعضای هیأت ها
• تجزیه و تحلیل پاسخ هاى رسیده در دور اول
• آماده کردن پرسشنامهی دور دوم (با بازنگرى هاى مورد نیاز)
• ارسال پرسشنامهی دور دوم براى اعضای هیات ها
• تجزیه و تحلیل پاسخ هاى رسیده در دور دوم (مراحل تا حصول پایدارى در پاسخ هاى دریافتى ادامه مى یابد)
• آماده سازى گزارش توسط تیم تحلیل گر
مهم ترین نکته در این فرآیند، درک هدف هاى بکارگیرى روش دلفى از طرف شرکت کنندگان است. در صورت عدم درک صحیح، با پاسخ هایى نامرتبط از سوى شرکت کنندگان مواجه خواهیم بود. پاسخ دهندگان باید از معلومات کافى در حوزهی مربوطه برخوردار بوده و با ادبیات موضوعى مقولهی مورد بحث آشنایى داشته باشند. ولى در عین حال شاید لزوماً به تخصص بسیار بالا در زمینهی مورد نظر نیازى نباشد. حداقل تعداد اعضای پنل ها براى حصول به نتیجهی قابل اتکاء در شرایط آرمانى بستگى به طراحى تحقیق دارد. بنا بر نظر « برکهوف » حتى گروه هاى چهار نفره هم مى توانند عملکرد مناسبى داشته باشند.
4-4-3 مراحل اجرای روش دلفی در پژوهش
برای اجرای روش دلفی در این پژوهش مراحل زیر به ترتیب طی شد:
1. انتخاب خبرگان و تشریح مسأله برای آن ها
در اولین مرحله استفاده از روش دلفی، باید خبرگان انتخاب و در خصوص موضوع، روش و مدت تحقیق توجیه شوند. برخی از ویژگی های اصلی برای انتخاب خبرگان عبارتند از:
با مسأله مورد بحث درگیر باشند؛
اطلاعات جامعی از مسأله برای ادامه همکاری داشته باشند؛
دارای انگیزه کافی برای شرکت در فرایند دلفی باشند و
احساس کنند اطلاعات حاصل از یک توافق گروهی برای خود آن ها نیز ارزشمند خواهد بود (اصغرپور،1382).
با توجه به اینکه قلمرو مکانی جهت بررسی موضوع تحقیق، خبرگان گردشگری شهرستان تکاب می باشند لذا ضروری به نظر میرسد که در بین خبرگان منتخب، تعدادی از کارشناسان، مسئولان و مدیران سازمان ها حضور داشته باشند. بنابراین با توجه به ویژگی های مذکور، نهایتا 16 نفر از خبرگان، به عنوان نمونه انتخاب و مسأله برای آن ها تشریح شد.
2. طراحی و تنظیم پرسش نامه اول به صورت باز و ارائه آن به خبرگان و تجزیه و تحلیل پاسخ ها
این پرسشنامه که حاوی مهم ترین مولفه های راهبردی تاثیرگذار بر توسعه صنعت گردشگری شهرستان تکاب بود به صورت باز طراحی و به اعضای خبرگان ارائه شد. هدف این پرسش نامه شناسایی مأموریت، چشم انداز، اهداف کمی و کیفی، فرصت ها، تهدیدها، نقاط قوت و نقاط ضعف توسعه صنعت گردشگری شهرستان تکاب بود.
از آنجا که در روش دلفی توافق نظر خبرگان ملاک تصمیم گیری است تمامی پیشنهادات محقق توسط خبرگان تایید و چون پیشنهاد جدید و مناسبی از سوی خبرگان ارائه نگردید تمامی مولفه های پیشنهادی محقق، به عنوان مولفه های راهبردی صنعت گردشگری شهرستان تکاب انتخاب شدند. شایان ذکر است با توجه به نظر خواهی اولیه از خبرگان و مشورت با آن ها در زمینه موضوع مورد مطالعه و همچنین مطالعات دقیق محقق و مراحل چندگانه مصاحبه، به دلیل جلوگیری از اتلاف وقت پرسش شوندگان، پرسش نامه باز طوری طراحی شد که در صورت عدم وجود پیشنهاد جدید و مناسب از سوی خبرگان، در همین مرحله بسته شود و نیازی به ارائه پرسشنامه مجدد برای بسته شدن نباشد.
3. طراحی و تنظیم پرسش نامه دوم به صورت بسته و ارائه آن به خبرگان و تجزیه و تحلیل پاسخ ها
این پرسشنامه به صورت بسته و به منظور ارزیابی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *