پایان نامه رایگان درباره مدیریت زنجیره تامین

0 Comments

؛ 1383)
در زنجیرهی تامین، کلیه فعالیت های مرتبط با جریان کالا و تبدیل مواد، از مرحلهی تهیه ماده اولیه تا مرحلهی تحویل کالای نهایی به مصرف کننده را شامل میشود. مدیریت زنجیرهی تامین نیز عبارت است از فرآیند یکپارچه سازی فعالیت های زنجیرهی تامین و نیز جریانهای اطلاعاتی مرتبط با آن، که از طر یق بهبود و هماهنگ سازی فعالیتها، در تولید وعرضهی محصول حاصل می شود . (شفیع زده ؛ 1383 )
مونتاژ
مراکزتوزیع
فروشندگان خرد
مشتریان
فروشندگان

جریان مالی و اطلاعاتی
جریان محصول
واحدهای تجاری استراتژیک
تامین کنندگان رده دوم
تامین کنندگان رده دوم
تامین کنندگان رده دوم
تامین کنندگان رده اول کنندگان رده اول
تامین کنندگان رده اول

شکل2 – 11 : مفهومی از زنجیره تامین یکبارچه و اجزاء تشکیل دهنده آن(غضنفری و فتح اله ؛1389 ؛9)
دامنه موضوعات مدیریت زنجیره تامین شامل موضوعاتی چون منبع یابی و تدارکات، مدیریت سیستمهای اطلاعات، زمانبندی تولید، پردازش سفارشات، مدیریت موجودی، انبارداری و خدمت به مشتری را در بر می گیرد . زنجیره تامین یک سری از تامین کنندگان و مصرف کنندگان مرتبط بهم هستند، بطویکه تا رسیدن به یک محصول تمام شده برای مصرف کننده نهایی، هر مشتری به نوبه خود نقش یک تامین کننده را برای سازمان بعدی ایفاء می کند . شبکه تامین کنندگان ممکن است از دو بخش داخلی و خارجی تشکیل شده باشند . از طرف دیگر هر تامین کننده از تعدادی تامین کننده که ورودیهای فرایندهایش را تامین می کنند تشکیل یافته باشد . این تامین کنندگان جزء که خود نیز بخشی از زنجیره تامین هستند اصطلاحاً ” تامین کننده رده دوم ” نامیده می شود .
شکل 2 – 12 : زنجیره تامین رده های اول ، دوم و سوم
2-2-4- ضرورت و اهمیت مدیریت زنجیره تامین :
ظهور فناوری های نوین و ایجاد تحولات عظیم در بازارهای جهانی، مدیریت زنجیره تامین را بیش از پیش ضروری ساخته است . به نحوی که سازمانهای مختلف جهت ایجاد و حفظ موقعیت و جایگاه رقابتی خود، ناگزیر به استفاده مدیریت زنجیره تامین می باشند . انقلاب اطلاعاتی و ظهور شکل های جدید ارتباطات متقابل سازمانی و افزایش توقعات مشتریان در زمینه هزینه محصولات و خدمات، کیفیت، تحویل، تکنولوژی و زمان سیکل تعهد شده با توجه به رقابت فزاینده در بازارهای جهانی و امثالهم، از جمله عواملی است که باعث ترک سیستم های سنتی خرید و تدارک و حرکت به سمت سیستم مدیریت زنجیره تامین سازمانها در سطح دنیا شده است . مدیریت زنجیره تامین به دلایل زیر در مسیر رشد روزافزون قرار گرفته است :
افزایش سرعت تغییر تکنولوژی: به واسطه رشد فزاینده تغییرات در تکنولوژی، کارخانجات به منظور حفظ متخصصان فنی در زمینه فعالیتهایی که آنها تدارک می بینند، در حال تقویت شرکایشان در زنجیره تامین هستند.
جهانی شدن تجارت : در یک اقتصاد جهانی، نواحی مختلف جهان مراحل یک زنجیره تامین خواهند بود . این امر می تواند نتیجه ترکیب نامحدودی از منابع تامین(همکاری بی پایان منابع) شامل مجاورت با منابع طبیعی، پشتیبانی زیر بنایی با منابع طبیعی، پشتیبانی زیر بنایی، مشخصات نیروی کار و فضای سیاسی باشد .
تمایل به منابع بیرونی : در دهه های گذشته، کارخانجات به کارهای مختلف دست زدند . در حال حاضر، آنها به طور فزاینده ای توجه خود را به اموری معطوف ساخته اند که بتوانند در یک یا چند زمینه با سایر رقبای جهانی رقابت کنند . برای نیل به این هدف، ضروری است این کارخانجات به منظور تهیه بخشی از محصولاتشان که نیاز مشتری نهایی را برآورده می سازد، به منبع یابی بیرونی یا برون سپاری فعالیت ها فعالیتها وتقویت کارخانجات دیگر بپردازد.(غضنفری وفتح اله؛ 1389؛20-21)
2-2-5- اعضاء زنجیره تامین :
درساده ترین حالت اعضاء زنجیره تامین از یک شرکت، مشتریان و تامین کنندگان آن شرکت تشکیل شده است.این مجموعه گروهی ازاعضاء است که زنجیره تامین ساده ای راتشکیل می دهد . در زنجیره تامین گسترش یافت سه نوع دیگری از اعضاء وجود دارند . نخست اینکه در ابتدای این زنجیره تامین تامین کننده آغازین و دوم اینکه در انتهای زنجیره، مشتری مشتری و یا مشتری نهایی قرار دارند . در نهایت اینکه دسته کاملی از شرکتها که به یکدیگر خدمت دهی می کنند نیز در این زنجیره ها وجود دارد . این شرکتها،خدماتی همچون امور تدارکات، مالی، بازاریابی و تکنولوژی اطلاعات راارائه می دهند .
مشتری

شرکت

تامین کننده

زنجیره تامین ساده
مشتری نهایی

مشتری

شرکت

تامین کننده

تامین کننده اولیه اولیه

شرکتهای خدماتی

مشتری نهایی

زنجیره تامین توسعه یافته (1)
طراحی محصول

مشتری خرد

خرده فروش

توزیع کننده

سازنده

تولید کننده مواد خام

ارایه دهندگان خدمات
مشتری تجاری

ارایه دهندگان امور لجستیکی

شکل 2 – 13 : زنجیره تامین توسعه یافته(2)
2-2-5-1- تولید کنندگان :
سازمانهایی هستند که محصول را تولید می کنند و به دو دسته تولید کننده مواد خام و تولید کننده محصولات نهایی تقسیم می شوند . تولید کنندگان محصولات برای تولید محصولات خود از مواد اولیه و قطعات نیمه مونتاژ شده توسط سایر سازندگان استفاده می کنند . تولید کنندگان می توانند سازنده محصولات نامشهود ( مثل خدمات ) باشند .
2-2-5-2-توزیع کنندگان :
توزیع کنندگان یا عمده فروشان شرکتهایی هستندکه محصولات را به صورت حجیم یا عمده از تولید کننده دریافت نموده و مجموعه ای از محصولات مورد نیاز مشتریان را به آنها تحویل می دهند. آنها معمولاًمحصولات را در مقادیر بیش از میزان خرید مشتریان انفرادی به مراکز تجاری می فروشند.
توزیع کنندگان با نگهداری موجودی، نوسانات تقاضا را کنترل نموده و از انتقال آن به تولید کنندگان جلوگیری می کنند . آنها همچنین عمده فعالیتهای فروش همچون یافتن مشتریان وارائه خدمت به آنها را برعهده دارند . کارکردهای «زمانی و مکانی» یعنی تحویل محصول در زمان و محل مورد نظر مشتری توسط توزیع کنندگان صورت می گیرد . توزیع کنندگان علاوه بر فروش و ترویج محصول، فعالیتهای دیگری همچون مدیریت موجودی، امور انبارداری، حمل و نقل و خدمات پس از فروش را نیز انجام می دهند.
2-2-5-3-خرده فروشان :
خرده فروشان، موجودی را نگهداری نموده و تقاضای مشتریان را از نزدیک تعقیب و پیگیری
می کنند . هر خرده فروش از طریقارائه ترکیباتی از قیمت، تنوع محصول، خدمات و تسهیلات به تبلیغ پرداخته و سعی می نماید تا مشتریان بیشتری جذب کند .
2-2-5-4-مشتریان :
مشتری یا مصرف کننده، هر فرد یا سازمانی است که از محصول استفاده می کند . یک مشتری سازمانی ممکن است محصولی را به مشتریان دیگری بفروشد . همچنین ممکن است مشتری، مصرف کننده نهایی محصول باشد که آن را برای استفاده خود خریداری کرده است .
2-2-5-1-شرکتهای خدماتی :
این شرکتها سازمانهایی هستند که به تولیدکنندگان، توزیع کنندگان، خرده فروشان و مشتریان خدماتی راارائه می دهند . شرکتهای خدماتی تخصص ها و مهارتهای ویژه ای داشته و بر روی یک یا چند فعالیت خاص مورد نیاز زنجیره تامین متمرکز شده اند . از اینرو آنها قادرنداین فعالیتهای خدماتی را بسیار کاراتر و با قیمت مناسب تری از تولید کنندگان، توزیع کنندگان، خرده فروشان و یا مصرف کنندگان انجام دهند .
ارایه دهندگان خدمات حمل و نقل و انبارداری از جمله شرکتهای خدماتی معمول در یک زنجیره تامین هستند . این سازمانها، شرکتهای باربری و یا شرکتهای دارای انبار های عمومی هستند که تحت عنوان سازمانهای لجستیکی شناخته می شوند . شرکتهایارائه دهنده خدمات مالی درباره اموری همچون اعطای وام، بررسی مسایل اعتباری، بستانکاری و وصول نمودن صورت حسابهای گذشته فعالیت می نمایند . این سازمانها عبارتند از بانکها، شرکتهای تعیین کننده درجه اعتبارات و آژانسهای وصول کننده مطالبات . برخی از شرکتهای خدماتی در زمینه تحقیقات بازار و تبلیغات و برخی دیگر در زمینه طراحی محصول، خدمات مهندسی، مسایل حقوقی، مشاوره های مدیریتی، تکنولوژی اطلاعات و جمع آوری داده فعالیت می کنند . تمامی این شرکتها خدماتی در سطوح مختلفی با فعالیت های توزیع کنندگان، خرده فروشان و مصرف کنندگان زنجیره تامین در ارتباط هستند.
زنجیره تامین ترکیبی است از اعضاء شامل یک یا چند تولید کننده، توزیع کننده و … نیازهای زنجیره تامین در طول زمان ثابت است و آنچه که تغییر می کند، ترکیب اعضاء و نقشهای است که هر کدام از آنها بر عهده دارند . در برخی از زنجیره های تامین، شرکتهای خدماتی کمی وجود دارند، چون سایر اعضاء خودشان خدمات مورد نیاز را انجام می دهند . در سایر زنجیره های تامین، شرکتهایارائه دهنده خدمات تخصصی با کارایی بسیار بالا وجود داشته و سایر اعضاء به جای اینکه این خدمات را خودشان انجام دهند، آنها را به این شرکتها برون سپاری می کنند .
شکل زیر زنجیره تامین شرکت های پالایش نفت را نشان می دهد .
نظارت سازمان حفاظت محیط زیست

مشتریان تجاری
( شرکتهای پتروشیمی و…

ارایه دهندگان خدمات مالی ( شرکت پالایش و پخش ، بانکها و….)

ارایه خدمات توسط پیمانکاران

تولید کنندگان
ماشین آلات و قطعات

شکل 2- 14 : زنجیره تامین شرکتهای پالایش نفت
2-2-6- محرکهای زنجیره تامین :
ماموریت و هدف مدیریت زنجیره تامین بر اساس تعریف گلدهارت عبارتست از” افزایش نتیجه و حاصل کار و همزمان با آن، کاهش هزینه های موجودی و عملیات ” . دراین تعریف منظور از نتیجه، نرخ فروش به مشتری نهایی است .
سازمانها با تصمیم گیری درباره پنج عامل تولید، موجودی، موقعیت و محل، حمل و نقل و اطلاعات، قابلیت های زنجیره تامین خود را تعریف می کنند این عوامل که محرکهای اجرایی
می باشند که از طریق مدیریت بر آنها می توان به قابلیت های مورد نیاز زنجیره تامین دست یافت .
مدیریت اثر بخش زنجیره تامین ابتدا نیازمند شناخت هریک از این محرکها و نحوه عملکرد آنهاست . هر محرک توانایی اثرگذاری مستقیم بر زنجیره تامین و ایجاد قابلیتهای مشخصی دارد
قدم بعدی، توسعه نتایجی است که می توان از ترکیب این محرکها به دست آورد .
5- اطلاعات :
پایه ای برای این تصمیم گیری ها

شکل 2-15 : محرکهای زنجیره تامین – پاسخ دهی در مقابل کارایی
2-2-6-1- تولید :
در زنجیره تامین، تولید مهمترین محرک محسوب می گردد و مهمترین تصمیم مدیران در زمینه تولید آن است که نقطه تعادل بین قدرت پاسخ دهی به نیاز بازار و کارایی کارخانه ها و انبارهای شرکت های تولیدی است . ایجاد ظرفیت تولیدی هزینه زاست و ظرفیت های مازاد، منابع
بلااستفاده ای هستند که درصورت بلا استفاده بودن نه تنها درآمدی ایجاد نمی کنند بلکه هزینه زا نیز می باشند . لذا در این موارد هر چه ظرفیت بلا استفاده بیشتر باشد کارایی سازمان کاهش می یابد . کارخانجات می توانند خود را با یکی از دو روش ساخت زیر منطبق سازند : ( سجادیه و جوکار؛ 23؛ 2006)
محصول محور : کارخانهی محصول محور، دامنه ای از فعالیتهای مختلف مورد نیاز برای ایجاد خط تولید محصول موردنظر، اعم از ساخت قطعات مختلف تا مونتاژ را انجام می دهد .
وظیفه محور : این رویکرد بر انجام تعدادی محدودی از فعالیتها همچون ساخت تنها دسته خاصی از قطعات و یا منحصراً انجام فعالیتهای مونتاژ تمرکز می کند . این فعالیتها می توانند برای ساخت انواع کاملاً متفاوتی از محصولات به کار گرفته شوند .
در رویکرد اول جهت گیری به سمت گسترش تخصص و دانش عملیاتهای مرتبط با دسته معینی از محصولات است، در حالیکه در رویکرد دوم کسب تخصص درباره یک عملیات مشخص به جای یک محصول خاص مورد نظر است . شرکتها نیازمند آن هستند که انتخاب کنند کدام روش و یا ترکیبی از این دو روش قابلیت لازم برای پاسخگویی بهتر به تقاضای مشتری را در اختیار آنها قرار می دهد.
2-2-6-2- موجودی :
موجودی شامل مواد اولیه، قطعات و کالای در جریان ساخت گرفته تا محصولات نهایی را شامل می شود . موجودی توسط سازندگان، توزیع کنندگان و خرده فروشان نگهداری می شوند . در این مورد نیز مدیران باید درباره نقطه سر به سر بین قدرت پاسخگویی به نیاز بازار و کارایی
تصمیم گیری کنند . نگهداری حجم زیادی از موجودی به شرکت ویا زنجیره تامین این امکان را
می دهد تا بتواند در برابر نوسانات تقاضای مشتریان به سرعت پاسخ گو باشند . هرچند ایجاد و نگهداری موجودی هزینه ساز است و برای رسیدن به بالاترین سطح کارایی می بایست موجودی ها را تا حد امکان در کمترین مقدار خود نگه داشت .
1- موجودی دوره ای: شرکتها تمایل دارند تا به منظور دست یابی به صرفه جویی های اقتصادی ناشی از افزایش تعداد محصولات، آنها را در دسته های بزرگ تولید کرده و یا خریداری نمایند، گر چه بزرگی اندازه دسته ها سبب افزایش هزینه های نگهداری می گردد . هزینه های نگهداری از هزینه های انبارداری، جابجایی و بیمه موجودی ناشی می شوند . مدیران می بایست بین کاهش هزینه سفارش دهی و قیمت های مناسب تر ناشی از خرید در دسته های بزرگ از یک سو و افزایش هزینه های نگهداری موجودی دوره ای تعادل برقرار نمایند .
2- موجودی اطمینانی : این دسته از موجودی ها برای مقابله با عدم قطعیت ها نگهداری
می شوند . در شرایطی که تقاضا به صورت ناگهانی بیش از مقدار پیش بینی گردد، مقداری موجودی اضافه، می تواند مقدار تقاضای مازاد را پاسخ گو باشد . در اینجا ایجاد تعادل بین هزینه های نگهداری موجودی اضافه از یک سو و هزینه های از دست دادن فروش به واسطه کمبود موجودی از سوی دیگر مطرح است .
3- موجودی فصلی : این موجودی بر پایه افزایش قابل پیش بینی تقاضا که در مقاطع مشخصی از سال رخ می دهد، تهیه می گردد . با سرمایه گذاری بر روی تجهیزات تولید انعطاف پذیر می توان نرخ تولید محصولات مختلف را جهت پاسخ دهی به افزایش تقاضا تغییر داد . در این حالت ایجاد تعادل بین هزینه نگهداری موجودی فصلی از یک سو و هزینه ایجاد قابلیت های تولید منعطف تر از سوی دیگرمطرح است .
2-2-6-3- موقعیت و محل :
موقعیت به محل جغرافیایی تجهیزات زنجیره تامین اشاره دارد . تصمیم گیری های مربوط به اینکه چه فعالیتهایی می بایست توسط هریک از تجهیزات انجام شود نیز در این بخش صورت
می گیرد. تعادل بین قدرت پاسخ دهی و کارایی در اینجا مربوط به تصمیم گیری در این خصوص است که آیا فعالیتها را در محل های محدودی متمرکز کنیم تا از صرفه جویی ناشی از مقیاس و در نتیجه ارتقاء کارایی برخوردار شویم و یا اینکه فعالیتها را در محل های زیادی نزدیک به مشتریان پراکنده نماییم تا از پاسخ دهی سریع تر به مشتریان بهره مند گردیم .
در هنگام تصمیم

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *