چرا پیشرانه های توربو به نگهداری بیشتری نیاز دارند؟

چند دهه قبل هر خودرویی که پسوند توربو رو یدک میکشین این مسئله رو تو ذهن تداعی میکرد که پیشرانه ای بالاتر از حد عادی داره، اما امروزه ولع سیری نا پذیر آدما واسه داشتن معجونی از قدرت و وقار دلیل شده که بیشتر پیشرانهای درونسوز دست کم یه توربو شارژر رو در خود داشته باشن.

در حالی که ممکنه راننده تا وقتی که واسه تعمیر اون  مجبور به پرداخت بهایی زیاد نشه، از وجود توربو شارژر با خبر نمیشه، اما در صورت رعایت نکردن اصول نگهداری از موتورهای توربو، این هزینه تعمیرات زودتر از چیزی که فکرش رو بکنین به شما تحمیل می شه.

در ادامه این مقاله با سایت ما همراه باشین.

توربو شارژر به بیان ساده تصویر کوچیکی ازیک کمپرسور با دو توربین وصل به همه. گازای حاصل از احتراق موقع خروج از موتور انرژی جنبشی خودرا صرف چرخاندن یکی از توربینا میکنه.

توربین دوم هوای ورودی به پیشرانه رو فشرده کرده و دلیل میشه اکسیژن بیشتری با سوخت محترق شه. نتیجه این روند  افزایش بهره وری و تولید قدرت بیشتره.

حال واسه جواب به سوال عنوان مقاله به تشریح علل موثر بر عمر توربو شارژرا میپردازیم. یکی از مهمترین علل بروز مشکل در توربو شارژرها به سیستم روغن کاری موتورا برمیگرده.

بیرینگا و اتصالات دوار توربو شارژر واسه داشتن عملکردی مناسب به روغنی با خلوص و فشارو شدت جریان مناسب احتیاج دارن. عواملی مثل معطلی در انجام سرویسای دوره ای, به کار گیری روغن موتور و فیلتر روغن ناجور و الگوی ناجور رانندگی اثرات داغون کننده ای بر سیستم روانکاری دارن.

معمولا در یاتاقان بندی توربو شارژرا از بوشای برنجی استفاده میشه. هم اینکه فاصله بین قطعات دوار بسیار تنگ و ناچیزه. بخاطر این کوچیکترین ناخالصی در روغن به سرعت تاثیر خودرا نشون می ده.

تصاویر زیر نمونه هایی از خرابی توربو شارژرا رو نشون می ده که تحت تاثیر روغن کاری ناجور اتفاق افتاده.

 

گرمای زیادتر از اندازه عامل کلیدی دیگه ایه که در عمر توربو شارژرا موثره. موتورای جدید امروزی جریان دما بالای روغن رو در خود دارن.

گرمای زیادتر از اندازه اثرات داغون کننده ای روی روغن و بقیه روانکارا داره. گرما زیاد با شکستن پیوندای مولکولی رو غن دلیل کاهش توان روان کاری اون میشه.

هم اینکه گرما زیاد دلیل کاهش مقاومت استاتیکی پرهای توربین میشه که این مسئله میتونه باعث تغییر شکل و افت بهره وری توربو شارژرشود.

تصاویر زیر صدمات به وجود اومده به وسیله گرما زیاد روی توربو شارژرا رو نشون می ده.

 

دلیل شایع دیگری که دلیل آسیب توربو شارژرا میشه، برخورد ذرات کوچیک با پرهای توربینه.

این ذرات ممکنه به وجود اومده به وسیله نبود توانایی فیلتر هواکش موتور در پاک سازی هوای ورودی باشن و یامعلول احتراق ناقص و تولید دوده در محفظه احتراق هستن.

موارد فوق ضرورت تعویض به موقع فیلتر هواکش موتور و شمعا رو دو برابر میکنه. زیراتعویض به موقع فیلتر هواکش موتور دلیل بهبود کیفیت هوای ورودی میشه و تعویض به موقع شمعا و تنظیم موتور نقش به سزایی در بهبود احتراق در موتور دارن.

برخورد ذرات کوچیک با پرهای توربین به آسیب قابل توجه پرها و برهم خوردن بالانس وزنی اونا و از بین رفتن حالت آیرودینامیکی پرهای توربین منجر شده و کارکرد توربو رو کم می کنه.

توربو شارژرا هم مانند بقیه سیستمای تقویتی موتور امتیازات و مشکلات خاص خود رو دارن و با انجام به موقع و درست سرویسای دوره ای میشه از خیلی از این خرابیا جلو گیری کرد.

مدار کارکرد توربوچارجر، جریان گرم گازای اگزوز باعث چرخش توربین شده و توربین هم به نوبه خود کمپرسور رو به حرکت مجبور می کنه، کمپرسور هوای فشرده شده و گرم رو به سمت اینترکولر هدایت می کنه و جریان هوای خنک شده در آخر با فشار بالا به محفظه احتراق وارد می شه.

باید به این نکته هم اشاره کرد که فاصله بین سرویسای دوره ای درموتورهای توربو نسبت به شکلای جور واجور تنفس طبیعی کوتاهتره.

مثلا بازه تعویض شمعا واسه پیشرانهای توربو ۱٫۴ لیتری دوج دارت ۳۰۰۰۰ دوست داره در حالی که این مقدار واسه مدلای ۲ و ۲٫۴لیتری تنفس طبیعی ۱۰۰۰۰۰ دوست داره.

هم اینکه بازه تعویض روغن موتور واسه مدلای تنفس طبیعی ۲٫۴ لیتری هیوندای سانتافه و سوناتا ۷۵۰۰ مایل یا یه ساله در حالی این بازه واسه مدلای ۲ لیتری توربو یکم فرق داره.

هیوندای پیشنهاد کرده که واسه مدلای توربو اولین سرویس تعویض روغن موتور در ۳۰۰۰ مایل انجام گیردو بعد از اون هر ۵۰۰۰ مایل یا شش ماه این سرویس انجام گیرد.

هم اینکه بازه تعویض شمع رو واسه مدلای توربو ۴۵۰۰۰ مایل تعریف کرده در حالی که این مقدار واسه مدلای تنفس طبیعی ۱۰۵۰۰۰ دوست داره.

سرعت زمونه ای قطعات متحرک توربو چارجر به حدود ۱۵۰ هزار دور بر دقیقه می رسه و این سرعت فوق العاده پتانسیل بروز شکلای جور واجور عیبای مکانیکی رو زیاد می کنه

در کل سرویسای دوره ای واسه خودروایی که از پیشرانهای توربو شارژ استفاده میکنن در بقیه شکلای جور واجور مصرفی شامل مایع هیدرولیک گیربکس و … هم بازه کوتاه تری رو شامل میشه.

با این وجود نباید از این نکته هم غافل شد که دلیل کلی این تفاوتا در چگونگی رانده شدن مدلای توربو با مدلای معمولیه.

توربو شارژرا معمولا تا رسیدن موتور به یه دور مشخص زیر بار فشار نمی رن پس راننده معمولا واسه در اختیار داشتن بیشترین حد قوای پیشرانه باید به پدال گاز فشار بیشتری وارد کنه.

هم اینکه حضور نشون توربو روی پیشرانه خودرو راننده رو از دید رو حی تحت تاثیر قرار داده و جسارت بیشتری بهش واسه فشردن پدال گاز می ده که این مسئله تنش بیشتری رو به موتور، تایرا و سیستم انتقال قدرت وارد تحمیل میکنه.

علاوه بر موارد گفته شده، دو سوپاپ اصلی هم در مجموعه توربو وظیفه کنترل سرعت دوران توربین و فشار تولیدی کمپرسور رو رو دوش دارن که بروز عیب در هر کدوم از اونا می تونه باعث آسیب دیدن کلی توربو و پیشرانه شه.

نظر شما رو به شش مورد از مهمترین نکاتی که در نگه داری از موتورای توربو لازمه جلب میکنم.

۱) هیچ وقت بدون این دست اون دست کردن پس از روشن کردن موتور با سرعت زیاد شروع به حرکت نکنین، اول اجازه بدین تا روغن به اتصالات توربو شارژرها برسه بعد حرکت کنین.

۲) تحت هیچ شرایطی تا وقتی که موتوربه  دمای مطلوب خود نرسیده اونرو زیر بار نبرین.

۳) روغن موتورایی که مدت خیلی از مصرف اونا میگذره خاصیت روانکاری خود رو از دست میدن طبق این هیچ وقت زمان تعویض روغن موتور رو به تعویق نندازین.

۴) همیشه ازروغن موتورای پیشنهاد شده به وسیله شرکت سازنده موتوراستفاده کنین. این روغنا نه فقط ویسکوزیته مناسب دارن بلکه ازنظر سایراستانداردا مثل API هم بهینه ان.

۵) در سرعتای بالا توربو شارژرا از بیشترین حد توان خود استفاده میکنن. پس بعد از طی مسافتای طولانی با سرعت بالا اصلا بدون این دست اون دست کردن بعد از توقف موتور رو خاموش نکنین بلکه دست کم ۳۰ ثانیه واسه کاهش دمای توربینا‚ موتور خودرو رو درجا روشن نگه دارین.

۶) اصلا قبل از خاموش کردن موتور پدال گاز رو فشار ندین. چون این کار دلیل افزایش سرعت توربینا شده در حالی که به دلیل خاموش شدن موتور خبری از گردش روغن تازه نیس و این کار در دراز مدت به توربو آسیب می زنه.

رواج خودروهای مجهز به موتور توربو در بازار ایران

با در نظر گرفتن حضور روز افزون خودروهای توربو و حرکت خودرو سازان کره ای، چینی و ایرونی به سمت به کار گیری این سیستم , توجه به موارد فوق نقش زیادی در افزایش عمر به درد بخور این مدل خودروها داره.

جالبه بدونین که تازگیا، ایران خودرو از عرضه موتور توربو خود خبر داده، موتوری که براساس موتور ملی (EF7) پیشرفته و قراره روی بدنه سمند سورن توربو یا دنا توربو به بازار عرضه شه.

با این حساب انگار تا همین چند وقت دیگه که خیلی هم دور نیس تماشاگر عرضه هرچه بیشتر خودروهای توربو در بازار کشورمون باشیم.

[این مطلب به وسیله نویسنده مهمون، علیرضا غفاری وردوق، به رشته تحریر در اومده.]

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *