منابع و ماخذ تحقیق: مقررات بین المللی

اجرا یا مفاهیم ریاضی صرف را در بر نمی گیرد.»
کنوانسیون برن در بند 2 ماده 2 خود صراحتاً شرط حمایت از آثار رابا بیان آن در یکی از قالب های مادی پیش بینی کرده است. در واقع پس از آنکه بند 1 ماده 2 این کنوانسیون، مصادیق آثار ادبی و هنری مورد حمایت را برابر می شمارد، در بند 2 مقرر می دارد: « با این حال قانون گذاران کشورهای اتحادیه می توانند مقرر کنند که حمایت از آثار ادبی و هنری و یا یک یا چند مقوله در میان آنها، مشروط به این است که در یک قالب مادی تجلی یافته باشند.» از این حکم استنباط می شود که ایده ها اساساً مورد حمایت نظام حق مؤلف قرار نمی گیرد و آثار ادبی و هنری زمانی قابل حمایت هستند که نمود بیرونی داشته باشند.
البته ذکر این نکته ضرورت دارد که با توجه به زمان امضای کنوانسیون (9سپتامبر 1886)ارائه اثر در قالب مادی شرط شده و هنوز ایجاد و ارائه اثر در قالب های غیر مادی یعنی در محیط های الکترونیکی و یا روش های دیگر متصور نبوده است در نتیجه بدیهی است که امروزه نرم افزارها یا پایگاه های داده با سایر آثار ادبی و هنری که در محیط های الکترونیکی ایجاد می شوند یا دارای هر دو قالب مادی و غیر مادی هستند، مورد حمایت خواهند بود.
2-3 : حقوق خارجی
23.حقوق فرانسه در خصوص ایده ها صراحت ندارد و همانند قوانین 1348 و 1352 ایران فقط به صورت ضمنی عدم حمایت از ایده ها از مقررات قانون قابل استنتاج است. در این زمینه از یک سو ماده 1-111 قانون مالکیت فکری فرانسه مقرر می دارد که: « پدیده آورنده یک اثر فکری به مجرد خلق آن دارای حقوق غیر ملموس و قابل استناد در مقابل همگان نسبت به اثر شناخته می شود»، از سوی دیگر ماده 2-111 همان قانون، اثر را زمانی مخلوق فکر پدید آورنده محسوب می کند که ایجاد شده باشد. همانطور که از این دو ماده بر می آید مقنن فرانسوی خلق اثر و ایجاد آن را شرط حمایت از اثر دانسته و به طور غیر مستقیم حمایت از صرف ایده ها را منتفی تلقی کرده است.
در حقوق آلمان و انگلستان اصل عدم حمایت از ایده ها مورد تصریح مقنن قرار نگرفته، ولی در این کشورها و سایر کشورهای عضو اتحادیه اروپا و همچنین در کشورهایی که به کنوانسیون و معاهدات سازمان جهانی مالکیت فکری ملحق شده اند با توجه به دستورالعمل های اروپایی به ویژه ماده2 معاهده سازمان جهانی مالکیت فکری راجع به حق مؤلف سال 1996 که پیش تر بیان شد، تردید در عدم حمایت از ایده در نظام های مالکیت ادبی و هنری اعم از حق مؤلف و کپی رایت وجود ندارد.
گفتار دوم: اصل حمایت بدون تشریفات
مطالعه اصل تشریفاتی نبودن از یک سو و بررسی مفهوم اصل و از سوی دیگر بررسی مقررات حاکم در این خصوص را ضروری می سازد.
بند اول: بررسی مفهومی
در حمایت از آثار ادبی، هنری، نرم افزارها و پایگاه های داده، نظریه کلی آن است که این حمایت باید به طور خودکار و به صرف ایجاد و آفرینش اثر صورت گیرد و مشروط به انجام هیچ گونه مراحل اداری و یا تشریفات نباشد؛ با این حال، در برخی کشورها حمایت از آثار ادبی و هنری منوط و موکول به انجام تشریفات معینی شده است.
به طور کلی کشورهای پیرو حقوق روم و ژرمن، به محض خلق اثر از آن حمایت می کنند و هیچ گونه تشریفاتی را در این زمینه ضروری نمی دانند. بالعکس در نظام های تابع سنت آنگلوساکسون و کامن لا، حمایت از اثر به انجام برخی تشریفات قانونی از جمله ثبت یا تودیع اثر مشروط شده است.
با این حال حتی در کشورهایی که رعایت تشریفات شرط حمایت نیست، به موجب مقررات خاص، پدید آورندگان می توانند مطابق مقرراتی که پیش بینی می شود آثار خود را به ثبت برسانند. برای بررسی دقیق تر موضوع، مطالعه حقوق ایران، حقوق خارجی و مقررات بین المللی مفید به نظر می رسد.
بند دوم : چگونگی انعکاس اصل در مقررات مختلف
2-1 : حقوق ایران
مطالعه قوانین و مقررات ایران در زمینه حق مؤلف حاکی از آن است که مقنن ایرانی به ترتیب از سال 1348 تا 1379 رفتارهای متفاوتی در خصوص تشریفات حمایت از آثار با توجه به نوع اثر از خود نشان داده به نحوی که در مجموع می توان گفت قوانین و مقررات ایران در زمینه انجام یا عدم انجام تشریفات به عنوان شرط حمایت، هماهنگ نیستند.

دانلود پایان نامه

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

1.قانون حمایت از حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان سال 1348
در این قانون که موضوع آن حمایت از آثار ادبی و هنری به طور کلی است، حمایت از این آثار به هیچ وجه مشروط و منوط به انجام تشریفات خاص از جمله ثبت یا تودیع اثر نشده است. با این حال بر اساس ماده 21 این قانون « پدید آورندگان می توانند اثر، نام، عنوان و نشانه ویژه اثر خود را در مراکزی که وزارت فرهنگ و هنر ( وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) با تعیین نوع آثار آگهی می نماید به ثبت برسانند.» آیین نامه چگونگی و ترتیب انجام تشریفات ثبت و همچنین مرجع پذیرش در خواست ثبت به تصویب هیئت وزیران رسیده که شامل 7 ماده بوده و در آن، مرجع ثبت و چگونگی آن پیش بینی شده است.
همانطور که از ماده21 قید شده استنباط می شود؛ ثبت اثر جنبه اختیاری دارد. به عبارت دیگر ثبت اثر، شرط حمایت از اثر نیست و به علاوه ثبت اثر موجب سلب حق ادعا یا اعتراض از اشخاص ثالث نخواهد بود. این نکته از عبارت پایانی ماده 5 آیین نامه اجرایی قانون مورد بحث بر می آید که مقرر می دارد: « قبول درخواست ثبت اثر و همچنین ثبت آن مانع اعتراض و ادعای حق از ناحیه دیگر اشخاص نخواهد بود».
با این حال به نظرمی رسد ثبت اثر از حیث اثبات آفرینش اثر و تاریخ آن خالی از فایده نخواهد بود. در واقع ثبت اثر در نزد مقامات رسمی علاوه بر تقدم تعلق، می تواند اماره خلق اثر توسط شخصی که به عنوان پدید آورنده آن را به نام خود ثبت کرده، تلقی شود. همچنین از حیث تاریخ آفرینش اثر، ثبت می تواند قرینه ای قوی محسوب شده و به عنوان اماره قضایی توسط قضات دادگاه ها به کار رود. با این حال چنین اماراتی به هیچ وجه مطلق تلقی نمی شوند و اشخاص دیگری که مدعی آفرینش اثر هستند می توانند خلاف این امارات را با استناد به دلایل و امارات دیگر به اثبات برسانند.
2.قانون ترجمه و تکثیر کتب، نشریات و اثار صوتی 1352
28.با توجه به ماده 11 این قانون که مقرر می کند: « مقررات این قانون در هیچ مورد حقوق اشخاص مذکور در قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان را نفی نمی کند و محدود نمی سازد»، مشخص می شود که از آثار موضوع قانون 1352 بدون ثبت آنها هم حمایت می شود. با این حال ماده 4 قانون 1352، حمایت از آوا نگاشت ها را منوط به رعایت تشریفات خاص کرده است. بر اساس این ماده: « صفحات یا نوارهای موسیقی و صوتی در صورتی حمایت می شوند که روی هر نسخه یا جلد آن، علامت بین المللی P در داخل دایره، تاریخ انتشار، نام و نشانی تولید کننده، نماینده انحصاری و علامت تجاری ذکر شده باشد».
همانطور که ملاحظه شد هر چند ثبت اثر صوتی برای حمایت از آن ضروری است ولی حمایت های قانونی از آن موکول به رعایت تشریفات دیگر است. تشریفات مذکور در ماده 4 قانون 1352 که از آن« به نشان کپی رایت» هم تعبیر می شود در برخی از کشورها شرط حمایت از آثار تلقی می شود اگر چه ممکن است ضمانت اجراهایی هم در صورت عدم رعایت این تشریفات پیش بینی شده باشد. در عرصه بین المللی ، نشان پذیرفته شده کپی رایت که در کنوانسیون جهانی کپی رایت ارائه شده از سه عنصر تشکیل می شود: علامت © ( حرف C از کلمه کپی رایت در زبان انگلیسی گرفته شده)، نام دارنده کپی رایت و سال نخستین انتشار.

به کارگیری نشان کپی رایت برای پدید آورنده منافع آشکاری دارد. در واقع « این نشان به همگان نشان می دهد که حقوق مربوط به اثر محفوظ است. این نشان در سطح ملی، به مؤلف کمک می کند تا به آسانی اثبات نماید که شخص خاطی هنگام بهره برداری از اثر می دانسته اثر مزبور حفاظت شده است و بنابراین با علم به این موضوع، عملی غیر قانونی را مرتکب شده است».
3.قانون حمایت از پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای سال 1379
قانون مورد بحث صراحتاً اخذ تأییدیه به فنی نرم افزار را شرط حمایت از آن تلقی کرده است. در واقع هر چند ماده 8 این قانون مقرر می دارد: « ثبت نرم افزارهای موضوع مواد 1و 2 این قانون پس از صدور تأییدیه فنی توسط شورای عالی انفورماتیک، حسب مورد توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا مراجع ثبت شرکت ها انجام می شود»؛ از ظاهر ماده اختیاری بودن ثبت و اخذ تأییدیه فنی استنباط می شود ولی ماده 9 بلافاصله این ابهام را برطرف می کند.
بر اساس این ماده: « دعوای نقض حقوق مورد حمایت این قانون، در صورتی در مراجع قضایی مسموع است که پیش از اقامه دعوا، تأییدیه فنی یاد شده در ماده 8 این قانون صادر شده باشد. در مورد اختراع علاوه بر تأیید مزبور، تقاضای ثبت نیز باید به مراجع ذی ربط تسلیم شده باشد.» در واقع اگر چه ثبت نرم افزار جز در موردی که نرم افزار اختراع محسوب می شود، شرط حمایت از نرم افزار ( غیر اختراع) دانسته نشده ولی از یک سو اخذ تأیید فنی از شورای عالی انفورماتیک به عنوان شرط حمایت از نرم افزار، دارای تشریفاتی است که در موارد 10 قانون به طور خلاصه و در بخش چهارم آیین نامه اجرایی قانون موضوع مواد 23 تا 31، به طور مفصل ذکر شده و دست کمی از تشریفات ثبت در سایر کشورها نداشته و از سوی دیگر تأیید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ضروری تلقی شده که روند اخذ تأییدیه را پیچیده تر می کند.
ماده 30 آیین نامه اجرایی قانون سال 1379 در عین حال اضافه می کند: « قبول تقاضای ثبت اختراع و نیز ثبت نرم افزار، مانع اعتراض و ادعای حق از ناحیه اشخاص دیگر نخواهد بود و افراد ذی حق می توانند به مراجع صالحه قضایی مراجعه نمایند.»
رفتارهای متفاوت مقنن ایرانی در قبال لزوم یا عدم لزوم انجام تشریفات خاص برای حمایت از آثار ادبی و هنری قابل انتقاد است و اتخاذ رویه واحد در این خصوص ضروری به نظر می رسد. چنین رویه ای نه تنها تبعیض بین پدید آورندگان آثار ادبی و هنری مختلف را از بین برده بلکه دادگاه ها را نیز از اعمال نظام های حقوقی مختلف در خصوص این اثار و پیچیدگی های ناشی ازآن، بی نیاز می کند. به عبارت دیگر قانونگذار ایرانی در خصوص همه آثار ادبی و هنری و نرم افزاری و پایگاه داده باید یا به طور همسان از روش الزامی بودن ثبت و یا تودیع، استفاده کند یا به طور کلی حمایت از این آثار را مشروط به انجام تشریفات خاص نکند و به جای آن از نظام ثبت اختیاری پیروی کند.
2-2 : مقررات بین المللی
در عرصه بین المللی هماهنگی در خصوص لزوم یا عدم لزوم رعایت تشریفات به عنوان شرط حمایت از آثار ادبی و هنری وجود ندارد، ولی گرایش کلی در مقررات بین المللی نسبت به حق مؤلف، واگذاری اختیار به کشورهای عضو در این خصوص است.
1.کنوانسیون برن سال 1886
بند 2 ماده 5 کنوانسیون برن صراحتاً بر مشروط نبودن حمایت از آثار ادبی و هنری به انجام تشریفات، تأکید کرده است. به موجب این ماده: « بهره مندی از این حقوق ( حقوق مؤلف) و اعمال آن منوط به هیچ گونه تشریفاتی نیست. این بهره مندی و اعمال حق، مستقل از حقی است که در کشور مبدأ اثر وجود دارد.»
2.کنوانسیون جهانی ژنو7 سپتامبر 1952، اصلاحی 24 ژوئیه 1971 پاریس راجع به حق مؤلف
این کنوانسیون که هدف از انعقاد آن از بین بردن موانع پیوستن کشورهای سوسیالیستی ( سابق) و ایالات متحده امریکا به کنوانسیون برن و تضمین حقوق پدید آورندگان در تمامی کشورها اعلام شده است، در بند 1 ماده 3 خود مقرر می دارد: « هر یک از کشورهای عضو که بر اساس قوانین داخلی خود، حمایت از حقوق پدیدآورندگان را مشروط به انجام تشریفاتی نظیر ثبت و تودیع، تنظیم سند رسمی، پرداخت مالیات، ساخت یا انتشار در سرزمین ملی می کنند، باید این تشریفات را نسبت به تمامی آثار مورد حمایت برابر این کنوانسیون، تحقق یافته تلقی کنند، چنانچه اثر برای اولین بار در خارج از سرزمین این کشور و توسط اشخاصی که تبعه آن هستند منتشر شده باشد مشروط بر اینکه اثر از بدو انتشار آن درتمامی نسخه های منتشر شده ، با اجازه پدید آورنده یا سایر صاحبان حقوق، دارای نشانه (c ) ، نام صاحب حق مولف و تضمین و سال اولین انتشار آن باشد.
نشانی (c ) ، نام و سال انتشار باید به گونه و در محلی درج شود که به روشنی نشان دهد حق مؤلف محفوظ است.»

سایر بندهای ماده3 ، دامنه این حکم را محدود می کند و آزادی عمل زیادی به کشورهای تابع تشریفات اعطا می کند. از یک سو بند 2 به دولت ها اجازه می دهد بهره مندی و اعمال حق مؤلف را در خصوص دو دسته از آثار، به تشریفات یا سایر شرایط موکول کنند، اول آثار اتباع آن صرف نظر از محل اولین انتشار آنها، دوم آثاری که برای اولین بار در سرزمین آنان منتشر می شود، از سوی دیگر بند 3 ماده 3، کشورهای عضو را مجاز می سازد طرح دعوا در دادگاه را به شرایطی نظیر بهره مندی از یک وکیل محلی یا تودیع اثر نزد دادگاه یا سازمان اداری محلی مشروط کند. با این حال شرایط فوق به اتباع سایر کشورها تحمیل نمی- شود. به هر حال کنوانسیون هر گونه تبعیض بین اتباع داخلی و خارجی تحت حمایت کنوانسیون را ممنوع اعلام کرده است.
2-3 : حقوق خارجی
ماده 2-111 قانون مالکیت فکری فرانسه مقرر می دارد: « هر اثری حتی ناقص، صرف نظر از اینکه بین عموم انتشار یافته باشد یا نه، به محض ایجاد مخلوق، فکر پدیدآورنده آن محسوب می شود و با عنایت به ماده 1-111 مورد حمایت قرار می گیرد.» با این حال سیستم توزیع و ثبت اختیاری در این کشور وجود دارد بدون اینکه این تشریفات کمترین تأثیری در حمایت از اثر فکری داشته باشد.
در حقوق امریکا تا سال 1989 اعلان کپی رایت به صورت نماد © ، همراه با نام پدید آورنده و تاریخ انتشار، شرط حمایت از اثر محسوب می شد ولی بعد از سال 1989 حمایت از آثار ادبی و هنری مشروط به اعلان نیست. با این حال ثبت اثر به منظور بهره مندی از حمایت های قانونی به ویژه طرح دعاوی ناشی از نقض کپی رایت ضرورت دارد. ثبت اثر به پدید آورنده اجازه می دهد خسارت های ناشی از نقض حقوق مالکیت فکری اثر را از متخلفان مطالبه کند.
گفتار سوم: عدم اهمیت ویژگی های اثر
به موجب اصولی که به طور سنتی بر حقوق مالکیت ادبی و هنری حاکم است، آثار ادبی و هنری بدون توجه به نوع، شکل ارائه، شایستگی و هدف از ایجاد آنها مورد حمایت قرار می گیرند، به عبارت دیگر از لحظه ای که یک اثر خلق می شود و مُهر شخصیت پدید آورنده بر آن می خورد، هیچ شرط دیگری برای حمایت از اثر ضرورت ندارد. به ویژه حمایت از اثر مشروط به نوع یا زمینه ظهور، ارزش هنری، اقتصادی، میزان موفقیت تجاری و یا غایت و هدف آن نیست. این اصول به طور ناقص در ماده 1 قانون حمایت از حقوق مؤلفان 1348 مورد توجه قرار گرفته است: « از نظر این قانون به مؤلف، مصنف و هنرمند پدید آورنده و به آنچه از راه دانش و هنر و یا ابتکار آنان پدید می آید، بدون در نظر گرفتن طریقه یا روشی که در بیان و یا ظهور و یا ایجاد آن به کار رفته، « اثر» اطلاق می شود». در واقع این ماده صرفاً شکل ارائه را مدنظر قرار داده و از سایر شرایط سلبی نام نبرده است.
حقوق فرانسه ماده 1-112 قانون مالکیت فکری آن به صورت کامل تر به این اصول اشاره کرده است. به موجب این ماده: « مقررات این قانون از حقوق پدید آورندگان کلیه آثار فکری صرف نظر از نوع، شکل بیان ، شایستگی یا هدفشان حمایت می کند». با این حال باید توجه داشت حمایت از آثار ادبی و هنری حتی با در نظر گرفتن ملاحظات مذکور، بدون چون و چرا نیست. در واقع این اولین مانع در این خصوص لزوم توجه به مفهوم نظم عمومی و اخلاق حسنه است.
حتی در کشورهایی نظیر فرانسه که تمامی راهبردی در حمایت از آثار ادبی و هنری بر اساس قانون و یا رویه قضائی رعایت می شود، ملاحظات راجع به نظم عمومی و اخلاق حسنه همواره یکی از مباحث جدی اندیشمندان حقوقی متخصص در زمینه حقوق مالکیت فکری به طور کلی و حقوق مالکیت ادبی و هنری به طور خاص را

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *